HomeRig VedaMandala 8Sukta 95Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 8.95

Devata: Indra

तमु ष्टवाम यं गिर इन्द्रमुक्थानि वावृधुः । पुरूण्यस्य पौंस्या सिषासन्तो वनामहे ॥

तमु॑ ष्टवाम॒ यं गिर॒ इन्द्र॑मु॒क्थानि॑ वावृ॒धुः । पु॒रूण्य॑स्य॒ पौंस्या॒ सिषा॑सन्तो वनामहे ॥

tám u ṣṭavāma yáṃ gíra índram ukthā́ni vāvṛdhúḥ | purū́ṇy asyá paúṃsyā sisā́santo vanāmahe ||

Him we would praise—Indra whom words and solemn utterances have increased. Seeking to win his many man-powers, we strive to gain them as our possession: the forces of victorious being.

तम् । ऊँ॒ इति॑ । स्त॒वा॒म॒ । यम् । गिरः॑ । इन्द्र॑म् । उ॒क्थानि॑ । व॒वृ॒धुः । पु॒रूणि॑ । अ॒स्य॒ । पौंस्या॑ । सिसा॑सन्तः । व॒ना॒म॒हे॒ ॥तम् । ऊँ इति । स्तवाम । यम् । गिरः । इन्द्रम् । उक्थानि । ववृधुः । पुरूणि । अस्य । पौंस्या । सिसासन्तः । वनामहे ॥tam | oṃ iti | stavāma | yam | giraḥ | indram | ukthāni | vavṛdhuḥ | purūṇi | asya | paiṃsyā | sisāsantaḥ | vanāmahe

तम्him
तम्:
कर्म (स्तवामः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed, just
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
ष्टवामwe praise
ष्टवाम:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्तु (स्तवते/स्तौति) ‘to praise’
यम्whom
यम्:
कर्म (वावृधुः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गिरःsongs, hymns
गिरः:
कर्तृ (वावृधुः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootगिर् (स्त्री.) ‘song, hymn, voice’
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (वावृधुः/स्तवामः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootइन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
उक्थानिrecited hymns
उक्थानि:
कर्तृ (वावृधुः इत्यस्य; गिरः इत्यनेन सह समुच्चित-कर्तृ)
TypeNoun
Rootउक्थ (नपुं.) ‘recitation, hymn of praise’
वावृधुःhave strengthened, increased
वावृधुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृध् ‘to grow, increase; to strengthen’
पुरूणिmany
पुरूणि:
कर्म (वनामहे इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootपुरु (बहु) ‘many’
अस्यof him
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पौंस्याmanly powers, heroic deeds
पौंस्या:
कर्म (वनामहे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपौंस्य (नपुं.) ‘manly power, prowess’ (< पुंस्)
सिषासन्तःdesiring, seeking
सिषासन्तः:
कर्तृ (वनामहे इत्यस्य)
TypeParticiple
Root√शास्/√शिष् (वैदिक) ‘to seek/aim at, desire, strive for’ (इच्छार्थक-देशिदेरिवेटिव)
वनामहेwe win, we obtain
वनामहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√वन् ‘to win, obtain’