Mantra 5
Sukta 8.92
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
तम्वभि प्रार्चतेन्द्रं सोमस्य पीतये । तदिद्ध्यस्य वर्धनम् ॥
Samhita Patha (IAST)
तम्व॒भि प्रार्च॒तेन्द्रं॒ सोम॑स्य पी॒तये॑ । तदिद्ध्य॑स्य॒ वर्ध॑नम् ॥
Transliteration
tám u abhí prá arcata índraṃ sómasya pītáye | tád íd dhy asya várdhanam ||
Translation
Him—Indra—chant forth and praise, for the drinking of Soma; for that indeed is his increase: by delight he grows in force within us.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । ऊँ॒ इति॑ । अ॒भि । प्र । अ॒र्च॒त॒ । इन्द्र॑म् । सोम॑स्य । पी॒तये॑ । तत् । इत् । हि । अ॒स्य॒ । वर्ध॑नम् ॥तम् । ऊँ इति । अभि । प्र । अर्चत । इन्द्रम् । सोमस्य । पीतये । तत् । इत् । हि । अस्य । वर्धनम् ॥tam | oṃ iti | abhi | pra | arcata | indram | somasya | pītaye | tat | it | hi | asya | vardhanam
Word by Word
तम्him (that one)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त
अभिtowards, unto
अभि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
अर्चते(he) praises, sings to
अर्चते:
—
TypeVerb
Rootअर्च् (स्तुतौ)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पीतयेfor drinking
पीतये:
सम्प्रदान (purpose/for)
TypeNoun (action noun)
Rootपीति (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक; √पा ‘पाने’ से भाव/कृदन्त-निर्मित संज्ञा)
तत्that
तत्:
कर्ता (of ‘is’ understood)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त
इत्indeed, just
इत्:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत् (निपात/अव्यय)
हिfor, indeed
हि:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootहि (निपात/अव्यय)
अस्यof him/this (i.e., of Indra)
अस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अ
वर्धनम्increase, strengthening
वर्धनम्:
कर्ता (nominal predicate)
TypeNoun
Rootवर्धन (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक; √वृध् ‘वर्धने’ से कृत)