Mantra 24
Sukta 8.92
Rishi: Unknown/uncertain in provided input; requires Anukramaṇī collation.
Devata: Indra
Chandas: Likely Triṣṭubh; requires metrical verification.
Samhita Patha (Devanagari)
अरं त इन्द्र कुक्षये सोमो भवतु वृत्रहन् । अरं धामभ्य इन्दवः ॥
Samhita Patha (IAST)
अरं॑ त इन्द्र कु॒क्षये॒ सोमो॑ भवतु वृत्रहन् । अरं॒ धाम॑भ्य॒ इन्द॑वः ॥
Transliteration
áraṃ ta indra kukṣáye sómo bhavatu vṛtrahan | áraṃ dhā́mabhya índavaḥ ||
Translation
Enough and fully may the Soma be for your belly, O Indra the Vṛtra-slayer; enough and fully may the Soma-drops be for your abodes and states of power.
Padapatha (Word Analysis)
अर॑म् । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । कु॒क्षये॑ । सोमः॑ । भ॒व॒तु॒ । वृ॒त्र॒ऽह॒न् । अर॑म् । धाम॑ऽभ्यः । इन्द॑वः ॥अरम् । ते । इन्द्र । कुक्षये । सोमः । भवतु । वृत्रहन् । अरम् । धामभ्यः । इन्दवः ॥aram | te | indra | kukṣaye | somaḥ | bhavatu | vṛtra-han | aram | dhāma-bhyaḥ | indavaḥ
Word by Word
अरम्duly; sufficiently
अरम्:
विशेषण-भाव (क्रियाविशेषण; manner) — modifies ‘भवतु’
TypeIndeclinable
Rootअरम् (अव्यय-प्रातिपदिक) / PIE *h₂er- ‘fit, proper’ (semantic)
तेfor you; to you
ते:
सम्प्रदान (beneficiary) — ‘for you’
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
कुक्षयेfor (your) belly; to the belly
कुक्षये:
सम्प्रदान/अधिकारण (goal/recipient locus) — ‘for (your) belly’
TypeNoun
Rootकुक्षि- (प्रातिपदिक)
सोमःSoma (the pressed drink)
सोमः:
कर्तृ (subject of ‘भवतु’)
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
भवतुlet it be; may it become
भवतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
वृत्रहन्O Vṛtra-slayer
वृत्रहन्:
सम्बोधन (address)
TypeNoun/Epithet
Rootवृत्रहन्- (प्रातिपदिक; ‘वृत्र’ + ‘हन्’)
अरम्duly; sufficiently
अरम्:
विशेषण-भाव (क्रियाविशेषण; manner) — modifies implied verbal sense
TypeIndeclinable
Rootअरम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
धामभ्यःfrom the abodes; from the stations
धामभ्यः:
अपादान (source/point of departure) — ‘from the abodes/places’
TypeNoun
Rootधामन्- (प्रातिपदिक)
इन्दवःthe drops (of Soma)
इन्दवः:
कर्तृ (subject; plural) — ‘the drops’
TypeNoun
Rootइन्दु- (प्रातिपदिक)