Mantra 17
Sukta 8.92
Rishi: Unknown/uncertain in provided input (Rigveda 8.92 is Indra-focused; traditional attribution varies by Anukramaṇī—requires external collation).
Devata: Indra
Chandas: Likely Triṣṭubh (common in Indra hymns of Book 8); exact meter requires syllable-count verification.
Samhita Patha (Devanagari)
यस्ते चित्रश्रवस्तमो य इन्द्र वृत्रहन्तमः । य ओजोदातमो मदः ॥
Samhita Patha (IAST)
यस्ते॑ चि॒त्रश्र॑वस्तमो॒ य इ॑न्द्र वृत्र॒हन्त॑मः । य ओ॑जो॒दात॑मो॒ मद॑: ॥
Transliteration
yás te citráśravastamo yá índra vṛtrahántamaḥ | yá ojodā́tamo mádaḥ ||
Translation
That rapture of yours—most rich in luminous inspirations, O Indra; most puissant in the slaying of the Coverer; most giving of strength—may it be active in us.
Padapatha (Word Analysis)
यः । ते॒ । चि॒त्रश्र॑वःऽतमः । यः । इ॒न्द्र॒ । वृ॒त्र॒हन्ऽत॑मः । यः । ओ॒जः॒ऽदात॑मः । मदः॑ ॥यः । ते । चित्रश्रवःतमः । यः । इन्द्र । वृत्रहन्तमः । यः । ओजःदातमः । मदः ॥yaḥ | te | citraśravaḥ-tamaḥ | yaḥ | indra | vṛtrahan-tamaḥ | yaḥ | ojaḥ-dātamaḥ | madaḥ
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā (सम्बन्धवाचकः—यः … सः) / विशेषण-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध (genitive possession)
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्रश्रवस्तमःmost famed with splendid renown
चित्रश्रवस्तमः:
विशेषणम् (इन्द्रस्य)
TypeAdjective (superlative epithet)
Rootचित्र-श्रवस्- (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास-प्रातिपदिक) + तमप्
यःwho
यः:
Kartā / विशेषण-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (proper name)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
वृत्रहन्तमःthe most Vṛtra-slaying; best slayer of Vṛtra
वृत्रहन्तमः:
विशेषणम् (इन्द्रस्य)
TypeAdjective (superlative epithet)
Rootवृत्रहन्- (वृत्र-हन् ‘Vṛtra-slayer’) + तमप्
यःwho
यः:
Kartā / विशेषण-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओजोदातमःmost a giver of strength
ओजोदातमः:
विशेषणम् (इन्द्रस्य)
TypeAdjective (superlative epithet)
Rootओजस्- + दा- (देय/दातृ-भावः; समास-प्रातिपदिक ‘ओजः-दातृ’) + तमप्
मदःexhilaration; intoxication; rapture
मदः:
Kartā/भावः (स्तुत्य-गुणः—‘exhilaration/rapture’ as a quality/state)
TypeNoun
Rootमद- (प्रातिपदिक)