HomeRig VedaMandala 8Sukta 90Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 8.90

Devata: Indra

त्वमिन्द्र यशा अस्यृजीषी शवसस्पते । त्वं वृत्राणि हंस्यप्रतीन्येक इदनुत्ता चर्षणीधृता ॥

त्वमि॑न्द्र य॒शा अ॑स्यृजी॒षी श॑वसस्पते । त्वं वृ॒त्राणि॑ हंस्यप्र॒तीन्येक॒ इदनु॑त्ता चर्षणी॒धृता॑ ॥

tvám indra yaśā́ asy ṛjīṣī́ śavasaspate | tváṃ vṛtrā́ṇi haṃsy apratī́ny éka íd anuttā́ carṣaṇīdhṛ́tā ||

You, O Indra, are the glory; the straight-driving lord of force. You alone slay the obstructions that cannot be faced; unsurpassed, you uphold the peoples—upholding in us the human field for the Truth’s victory.

त्वम् । इ॒न्द्र॒ । य॒शाः । अ॒सि॒ । ऋ॒जी॒षी । श॒व॒सः॒ । प॒ते॒ । त्वम् । वृ॒त्राणि॑ । हं॒सि॒ । अ॒प्र॒तीनि॑ । एकः॑ । इत् । अनु॑त्ता । च॒र्ष॒णि॒ऽधृता॑ ॥त्वम् । इन्द्र । यशाः । असि । ऋजीषी । शवसः । पते । त्वम् । वृत्राणि । हंसि । अप्रतीनि । एकः । इत् । अनुत्ता । चर्षणिधृता ॥tvam | indra | yaśāḥ | asi | ṛjīṣī | śavasaḥ | pate | tvam | vṛtrāṇi | haṃsi | apratīni | ekaḥ | it | anuttā | carṣaṇi-dhṛtā

त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
यशाःglorious; fame (as predicate: ‘(thou) art glorious’)
यशाः:
कर्तृ-समनाधिकरण (त्वम्-सम्बन्धि विशेषण/समासार्थ)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
असिart (are)
असि:
(अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
ऋजीषीO bearer of the pressed soma (ṛjīṣin)
ऋजीषी:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootऋजीषिन् (प्रातिपदिक)
शवसःof might/strength
शवसः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
पतेO lord
पते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृत्राणिVṛtras; obstructing foes
वृत्राणि:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
हंसिthou slayest
हंसि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
अप्रतीनिunopposed; without resistance
अप्रतीनि:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअ-प्रतीन (प्रातिपदिक; नञ्-पूर्वक)
एकःalone; single
एकः:
कर्तृ-समनाधिकरण (त्वम्-सम्बन्धि)
TypeNumeral/Adjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
इत्indeed
इत्:
(निपात; बल/निश्चयार्थ)
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत् (निपात)
अनुत्ताunsurpassed; unequalled
अनुत्ता:
कर्तृ-समनाधिकरण (त्वम्-सम्बन्धि, विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्त (प्रातिपदिक; नञ् + उत्त)
चर्षणीधृताsupporter of the peoples (men)
चर्षणीधृता:
कर्तृ-समनाधिकरण (त्वम्-सम्बन्धि)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootचर्षणी-धृत् (प्रातिपदिक; ‘men/peoples’ + ‘supporting’)