HomeRig VedaMandala 8Sukta 90Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 8.90

Devata: Indra

त्वं हि सत्यो मघवन्ननानतो वृत्रा भूरि न्यृञ्जसे । स त्वं शविष्ठ वज्रहस्त दाशुषेऽर्वाञ्चं रयिमा कृधि ॥

त्वं हि स॒त्यो म॑घव॒न्नना॑नतो वृ॒त्रा भूरि॑ न्यृ॒ञ्जसे॑ । स त्वं श॑विष्ठ वज्रहस्त दा॒शुषे॒ऽर्वाञ्चं॑ र॒यिमा कृ॑धि ॥

tváṃ hí satyó maghavann ánānataḥ vṛtrā́ bhū́ri nyṛñjáse | sá tváṃ śavíṣṭha vajrahasta dāśúṣe 'rvā́ñcaṃ rayím ā́ kṛdhi ||

For you are the true one, O bountiful; never bending back, you strike down many obstructions. Therefore, O most forceful, thunder-weaponed, for the giver of offering make the wealth come near—make the fullness of being approach us.

त्वम् । हि । स॒त्यः । म॒घ॒ऽव॒न् । अना॑नतः । वृ॒त्रा । भूरि॑ । नि॒ऽऋ॒ञ्जसे॑ । सः । त्वम् । श॒वि॒ष्ठ॒ । व॒ज्र॒ऽह॒स्त॒ । दा॒शुषे॑ । अ॒र्वाञ्च॑म् । र॒यिम् । आ । कृ॒धि॒ ॥त्वम् । हि । सत्यः । मघवन् । अनानतः । वृत्रा । भूरि । निऋञ्जसे । सः । त्वम् । शविष्ठ । वज्रहस्त । दाशुषे । अर्वाञ्चम् । रयिम् । आ । कृधि ॥tvam | hi | satyaḥ | magha-van | anānataḥ | vṛtrā | bhūri | ni-ṛñjase | saḥ | tvam | śaviṣṭha | vajra-hasta | dāśuṣe | arvāñcam | rayim | ā | kṛdhi

त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
सत्यःtrue, truthful
सत्यः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक) < सत् + य
मघवन्O Maghavan (bountiful one)
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण)
अनानतःnot bowing, unbending
अनानतः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective (participle)
Root√नम् (नमँ) + अ- (निषेध) → अनानत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
वृत्राVṛtras (obstacles/demons)
वृत्रा:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
भूरिmuch, many
भूरि:
क्रिया-विशेषण
TypeIndeclinable (quantifier)
Rootभूरि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
निdown, away (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि (उपसर्ग)
ऋञ्जसेthou drivest/strikest down
ऋञ्जसे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ऋञ्ज् (ऋञ्जँ/ऋञ्ज् ‘to set in motion, drive, direct; to strike down’)
so, therefore; he/that
:
सम्बन्ध/अन्वय (अनुवादक ‘so/therefore’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
शविष्ठO most mighty
शविष्ठ:
सम्बोधन
TypeAdjective (superlative)
Rootशविष्ठ (प्रातिपदिक; शवीयस्/शवस् से अतिशय)
वज्रहस्तO thunderbolt-handed
वज्रहस्त:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवज्रहस्त (समास: वज्र + हस्त)
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeNoun (participle used substantively)
Root√दाश् (दाशँ ‘to give, worship’) → दाशुष् (परिपूर्ण/परस्मैपदी कृदन्त ‘giver/worshipper’)
अर्वाञ्चम्hitherward
अर्वाञ्चम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootअर्वाञ्च् (प्रातिपदिक; ‘towards us, hitherward’)
रयिम्wealth
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
towards, hither (as preverb)
:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग)
कृधिmake, bestow
कृधि:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (डुकृञ् ‘to do, make’)