HomeRig VedaMandala 8Sukta 90Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 8.90

Devata: Indra

त्वं दाता प्रथमो राधसामस्यसि सत्य ईशानकृत् । तुविद्युम्नस्य युज्या वृणीमहे पुत्रस्य शवसो महः ॥

त्वं दा॒ता प्र॑थ॒मो राध॑साम॒स्यसि॑ स॒त्य ई॑शान॒कृत् । तु॒वि॒द्यु॒म्नस्य॒ युज्या वृ॑णीमहे पु॒त्रस्य॒ शव॑सो म॒हः ॥

tváṃ dātā́ prathamó rā́dhasām asyási satyá īśānakṛ́t | tuvídyumnasya yújyā́ vṛṇīmahe putrásya śávaso maháḥ ||

You are the first giver of fulfillments; you are the true lord who makes mastery. We choose the yoking to your abundant luminous power—the great force of your sonhood that increases might within us.

त्वम् । दा॒ता । प्र॒थ॒मः । राध॑साम् । अ॒सि॒ । असि॑ । स॒त्यः । ई॒शा॒न॒ऽकृत् । तु॒वि॒ऽद्यु॒म्नस्य॑ । युज्या॑ । आ । वृ॒णी॒म॒हे॒ । पु॒त्रस्य॑ । शव॑सः । म॒हः ॥त्वम् । दाता । प्रथमः । राधसाम् । असि । असि । सत्यः । ईशानकृत् । तुविद्युम्नस्य । युज्या । आ । वृणीमहे । पुत्रस्य । शवसः । महः ॥tvam | dātā | prathamaḥ | rādhasām | asi | asi | satyaḥ | īśāna-kṛt | tuvi-dyumnasya | yujyā | ā | vṛṇīmahe | putrasya | śavasaḥ | mahaḥ

त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दाताgiver
दाता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Root√दा (दाने) → दातृ (कर्तरि-तृन्)
प्रथमःfirst, foremost
प्रथमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
राधसाम्of gifts/bounties
राधसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootराधस् (नपुंसक-प्रातिपदिक)
अस्यof this (one/this)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
असिthou art
असि:
(अस्ति-क्रिया; कर्तृ=त्वम्)
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
सत्यःtrue
सत्यः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
ईशानकृत्sovereign-doer; one who acts as lord
ईशानकृत्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeCompound (adjectival epithet)
Rootईशान (प्रातिपदिक, ‘ruling/sovereign’) + √कृ (करणे) → कृत् (कृदन्त, ‘maker/doer’)
तुविद्युम्नस्यof great glory/splendour
तुविद्युम्नस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (genitive compound)
Rootतुवि (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘much, greatly’) + द्युम्न (नपुंसक-प्रातिपदिक) → तुविद्युम्न (समास-प्रातिपदिक)
युज्याto be joined/appropriated; fitting
युज्या:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Root√युज् (योजने) → युज्य (यत्/ण्यत्-प्रत्यय, ‘fit to be yoked/used’)
वृणीमहेwe choose, we seek
वृणीमहे:
(क्रिया; कर्तृ=वयम्)
TypeVerb
Root√वृ (वरणे)
पुत्रस्यof the son
पुत्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
शवसःof strength, might
शवसः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootशवस् (नपुंसक-प्रातिपदिक)
महःof greatness; of the great (power)
महः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहत्/महि (प्रातिपदिक; ‘greatness’) / महस् (नपुंसक)