HomeRig VedaMandala 8Sukta 89Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 8.89

Rishi: Gautama (to be confirmed via Anukramaṇī)
Devata: Indra with Maruts (Marut-gaṇa explicitly)
Chandas: Trishtubh (probable; verify in critical edition)

अपाधमदभिशस्तीरशस्तिहाथेन्द्रो द्युम्न्याभवत् । देवास्त इन्द्र सख्याय येमिरे बृहद्भानो मरुद्गण ॥

अपा॑धमद॒भिश॑स्तीरशस्ति॒हाथेन्द्रो॑ द्यु॒म्न्याभ॑वत् । दे॒वास्त॑ इन्द्र स॒ख्याय॑ येमिरे॒ बृह॑द्भानो॒ मरु॑द्गण ॥

ápā dhamad abhíśastīr aśastihā́théndro dyumnyā́bhavat | devā́sta indra sakhyā́ya yemire bṛhád-bhāno marúd-gaṇa ||

He blew away the hostile assailments, the slayer of the unspoken darkness; then Indra became full of luminous glory. The gods joined you, O Indra, for comradeship—O wide-shining one, with the Marut host.

अप॑ । अ॒ध॒म॒त् । अ॒भिऽश॑स्तीः । अ॒श॒स्ति॒ऽहा । अथ॑ । इन्द्रः॑ । द्यु॒म्नी । आ । अ॒भ॒व॒त् । दे॒वाः । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । स॒ख्याय॑ । ये॒मि॒रे॒ । बृह॑द्भानो॒ इति॒ बृह॑त्ऽभानो । मरु॑त्ऽगण ॥अप । अधमत् । अभिशस्तीः । अशस्तिहा । अथ । इन्द्रः । द्युम्नी । आ । अभवत् । देवाः । ते । इन्द्र । सख्याय । येमिरे । बृहद्भानो इति बृहत्भानो । मरुत्गण ॥apa | adhamat | abhi-śastīḥ | aśasti-hā | atha | indraḥ | dyumnī | ā | abhavat | devāḥ | te | indra | sakhyāyayemire | bṛhadbhāno itibṛhat-bhāno | marut-gaṇa

अपाधमत्he blew away / drove off
अपाधमत्:
क्रिया (मुख्य क्रियापद)
TypeVerb
Rootअप-धम् (धातु √धम् ‘धमने/अपसारणे’)
अभिशस्तीः(the) curses, hostile imprecations
अभिशस्तीः:
कर्म
TypeNoun
Rootअभिशस्ति- (प्रातिपदिक)
अशस्तिहाslayer of reproach / destroyer of blame
अशस्तिहा:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective (epithet)
Rootअ-शस्ति-हन् (प्रातिपदिक; ‘अशस्ति’ + √हन् ‘हनने’)
अथthen
अथ:
सम्बन्ध/अन्वय (क्रमसूचक)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
द्युम्न्याःglorious, splendid
द्युम्न्याः:
कर्तृ-विशेषण/पूरक
TypeAdjective
Rootद्युम्न्य- (प्रातिपदिक; ‘द्युम्न’ से ‘द्युम्न्य’ ‘glorious’)
अभवत्became / came to be
अभवत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भवति)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
तेto you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootत्वद्/युष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
सख्यायfor friendship / for alliance
सख्याय:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootसख्य- (प्रातिपदिक)
येमिरेthey joined / allied themselves
येमिरे:
क्रिया
TypeVerb
Root√यम् (यच्छति/यमते; वैदिक ‘येमिरे’)
बृहद्भानःof great radiance
बृहद्भानः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective (epithet)
Rootबृहद्-भानु- (समास-प्रातिपदिक; ‘महान्’ + ‘भानु’)
मरुद्गणःthe troop of Maruts
मरुद्गणः:
कर्तृ (देवाः इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootमरुत्-गण- (समास-प्रातिपदिक)