HomeRig VedaMandala 8Sukta 89Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 8.89

Rishi: Gautama (Gautama family context continues into 8.89 in many traditions; exact assignment should be confirmed in Anukramaṇī)
Devata: Indra with Maruts (Indra-Maruṭ association; primary addressed: Indra; Maruts as invoked singers/allies)
Chandas: Trishtubh (probable; verify in critical edition)

बृहदिन्द्राय गायत मरुतो वृत्रहन्तमम् । येन ज्योतिरजनयन्नृतावृधो देवं देवाय जागृवि ॥

बृ॒हदिन्द्रा॑य गायत॒ मरु॑तो वृत्र॒हन्त॑मम् । येन॒ ज्योति॒रज॑नयन्नृता॒वृधो॑ दे॒वं दे॒वाय॒ जागृ॑वि ॥

bṛhád indrā́ya gāyata máruto vṛtrahántamam | yéna jyótir ájanayan ṛtā́vṛdho deváṃ devā́ya jā́gṛvi ||

Sing the vast hymn to Indra, O Maruts, to the most slayer of the Coverer. By whom you brought forth the Light, you who increase the Truth—awaken the God for the godhead within us.

बृ॒हत् । इन्द्रा॑य । गा॒य॒त॒ । मरु॑तः । वृ॒त्र॒हम्ऽत॑मम् । येन॑ । ज्योतिः॑ । अज॑नयन् । ऋ॒त॒ऽवृधः॑ । दे॒वम् । दे॒वाय॑ । जागृ॑वि ॥बृहत् । इन्द्राय । गायत । मरुतः । वृत्रहम्तमम् । येन । ज्योतिः । अजनयन् । ऋतवृधः । देवम् । देवाय । जागृवि ॥bṛhat | indrāya | gāyata | marutaḥ | vṛtraham-tamam | yena | jyotiḥ | ajanayan | ṛta-vṛdhaḥ | devam | devāya | jāgṛvi

बृहत्a great (hymn/chant), lofty
बृहत्:
कर्म (गायत का—‘बृहत्’ स्तोत्रम्/गीतम्)
TypeAdjective
Rootबृहत् (प्रातिपदिक; √बृह् ‘वर्धने’ से)
इन्द्रायto/for Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गायतsing (you all)!
गायत:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√गै (गायने)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ (गायत के)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
वृत्रहन्तमम्the most Vṛtra-slaying (one)
वृत्रहन्तमम्:
कर्म (गायत का—इन्द्रम्)
TypeAdjective
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन् ‘हनने’)
येनby whom; whereby
येन:
करण (अजन्/अजनयन् के—‘by whom/whereby’)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्म (अजनयन् के)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
अजनयन्they generated/produced
अजनयन्:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (जनने) [णिच्]
ऋतावृधःthose who grow by/with ṛta (cosmic order); ṛta-increasing
ऋतावृधः:
कर्तृ (अजनयन् के)
TypeAdjective (used substantively)
Rootऋतावृध् (प्रातिपदिक; ऋत + वृध् ‘वर्धने’)
देवम्the god (Indra)
देवम्:
कर्म (जागृवि/अजनयन् के—संदर्भानुसार ‘देवम्’ = इन्द्रम्)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवायfor the god
देवाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
जागृविwakeful, vigilant
जागृवि:
कर्म-विशेषण
TypeKṛdanta (verbal adjective)
Root√जागृ (जागरणे)