HomeRig VedaMandala 8Sukta 86Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 8.86

Rishi: Viśvaka
Devata: Aśvinau
Chandas: Jagatī

युवं हि ष्मा पुरुभुजेममेधतुं विष्णाप्वे ददथुर्वस्यइष्टये । ता वां विश्वको हवते तनूकृथे मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम् ॥

यु॒वं हि ष्मा॑ पुरुभुजे॒ममे॑ध॒तुं वि॑ष्णा॒प्वे॑ द॒दथु॒र्वस्य॑इष्टये । ता वां॒ विश्व॑को हवते तनूकृ॒थे मा नो॒ वि यौ॑ष्टं स॒ख्या मु॒मोच॑तम् ॥

yuváṃ hí ṣmā purubhujemám édhatum viṣṇā́pve dadathur vásya iṣṭáye | tā́ vāṃ víśvako hávate tanū-kṛ́the mā́ no ví yauṣṭaṃ sakhyā́ mumócatam ||

For you two indeed have granted this one to grow in abundance—(even) to Viṣṇāpū—for the seeking of the better. Therefore Viśvaka calls you for the shaping of the embodied being: do not sunder us; do not release the bond of friendship.

यु॒वम् । हि । स्म॒ । पु॒रु॒ऽभु॒जा॒ । इ॒मम् । ए॒ध॒तुम् । वि॒ष्णा॒प्वे॑ । द॒दथुः॑ । वस्यः॑ऽइष्टये । ता । वा॒म् । विश्व॑कः । ह॒व॒ते॒ । त॒नू॒ऽकृ॒थे । मा । नः॒ । वि । यौ॒ष्ट॒म् । स॒ख्या । मु॒मोच॑तम् ॥युवम् । हि । स्म । पुरुभुजा । इमम् । एधतुम् । विष्णाप्वे । ददथुः । वस्यःइष्टये । ता । वाम् । विश्वकः । हवते । तनूकृथे । मा । नः । वि । यौष्टम् । सख्या । मुमोचतम् ॥yuvam | hi | sma | puru-bhujā | imam | edhatum | viṣṇāpve | dadathuḥ | vasyaḥ-iṣṭaye | tā | vām | viśvakaḥ | havate | tanū-kṛthe | mā | naḥ | vi | yauṣṭam | sakhyā | mumocatam

युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
ष्माverily, just
ष्मा:
TypeIndeclinable
Rootष्मा (वैदिक-निपात)
पुरुभुजाO two of many gifts / much-bestowing
पुरुभुजा:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative) / Epithet
Rootपुरु-भुज् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एधतुम्to prosper, to thrive
एधतुम्:
प्रयोजन/कर्म-भाव
TypeVerbal noun (infinitive)
Rootइध्/एध् (धातु; ‘to prosper, grow strong’) → एधतु (कृदन्त-तुमुन्)
विष्णाप्वेfor Vishnu’s aid / in Vishnu’s support
विष्णाप्वे:
सम्प्रदान
TypeNoun (dat./loc. sg. in Vedic) / Epithet
Rootविष्णु-आपु/आप्व (वैदिक-प्रातिपदिक; ‘Vishnu’s help/aid’ अथवा ‘विष्णु-आप्व’ इति दैव-विशेषण)
ददथुःyou two give
ददथुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (धातु; ‘to give’)
वस्यof wealth, of good things
वस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवसु/वस् (प्रातिपदिक; ‘good, wealth, boon’)
इष्टयेfor the desired aim / for the sacrifice (wish)
इष्टये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइष्टि (स्त्रीलिङ्ग; ‘wish, desire, sacrifice/oblation’ वैदिक)
ताthose two (you two)
ता:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / to you two
वाम्:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वकःeveryone
विश्वकः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविश्वक (प्रातिपदिक; ‘everyone/each person’ वैदिक) অথবা ‘विश्वक’ (नाम)
हवतेinvokes, calls
हवते:
क्रिया
TypeVerb
Rootह्वे (धातु; ‘to call, invoke’)
तनूकृथेyou two strengthen/embody
तनूकृथे:
क्रिया
TypeVerb (Vedic form)
Rootतनू-कृ (समास/धात्वर्थ; ‘to make/strengthen the body, to embody’)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-निपात)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विapart, asunder
वि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यौष्टम्do not separate / do not drive away
यौष्टम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootयुज्/यौष्? (वैदिक धातु; ‘to separate/drive away’ इति व्याख्या) अथवा √यु (to keep away) + लोट्
सख्याम्friendship
सख्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसख्य (नपुंसकलिङ्ग; ‘friendship, companionship’)
मुमोचतम्you two have released / let go
मुमोचतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootमुच् (धातु; ‘to release, let go’)