Mantra 6
Sukta 8.85
Rishi: Kṛṣṇa (contextual; not securely determinable from excerpt alone)
Devata: Aśvinau
Chandas: Anuṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
गच्छतं दाशुषो गृहमित्था स्तुवतो अश्विना । मध्वः सोमस्य पीतये ॥
Samhita Patha (IAST)
गच्छ॑तं दा॒शुषो॑ गृ॒हमि॒त्था स्तु॑व॒तो अ॑श्विना । मध्व॒: सोम॑स्य पी॒तये॑ ॥
Transliteration
gácchatam dāśúṣo gṛhám itthā́ stuvató aśvinā | mádhvaḥ sómasya pītáye ||
Translation
Go to the house of the giver—thus, of the one who praises, O Ashvins—for the drinking of the honeyed Soma, the delight prepared in the human home of the soul.
Padapatha (Word Analysis)
गच्छ॑तम् । दा॒शुषः॑ । गृ॒हम् । इ॒त्था । स्तु॒व॒तः । अ॒श्वि॒ना॒ । मध्वः॑ । सोम॑स्य । पी॒तये॑ ॥गच्छतम् । दाशुषः । गृहम् । इत्था । स्तुवतः । अश्विना । मध्वः । सोमस्य । पीतये ॥gacchatam | dāśuṣaḥ | gṛham | itthā | stuvataḥ | aśvinā | madhvaḥ | somasya | pītaye
Word by Word
गच्छतम्go (you two), proceed
गच्छतम्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootगम् (गच्छ-)
दाशुषःof the worshipper / of the giver
दाशुषः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun (agent noun)
Rootदाशुष् (< √दाश्/दश् ‘to worship, to give, to serve’)
गृहम्house, home
गृहम्:
कर्म (goal/object of motion)
TypeNoun
Rootगृह
इत्थाthus, in this manner
इत्था:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootइत्था
स्तुवतःof the praising (one)
स्तुवतः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective/Participle
Rootस्तुवत् (वर्तमान कृदन्तः < √स्तु ‘to praise’)
अश्विनाO Aśvins (you two horsemen)
अश्विना:
सम्बोधन (addressed)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootअश्विन् (dual stem; name/epithet of the Aśvins)
मध्वःof the sweet (drink), of honey
मध्वः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootमधु
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootसोम
पीतयेfor drinking
पीतये:
सम्प्रदान (purpose/for)
TypeNoun
Rootपीति (action noun < √पा ‘to drink’)