Mantra 2
Sukta 8.83
Devata: Ādityas: Varuṇa, Mitra, Aryaman (with epithets vṛdhāsaḥ, pracetasaḥ)
Samhita Patha (Devanagari)
ते नः सन्तु युजः सदा वरुणो मित्रो अर्यमा । वृधासश्च प्रचेतसः ॥
Samhita Patha (IAST)
ते न॑: सन्तु॒ युज॒: सदा॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा । वृ॒धास॑श्च॒ प्रचे॑तसः ॥
Transliteration
té naḥ santu yújaḥ sadā́ váruṇo mitró aryamā́ | vṛdhā́saś ca prá-cetasaḥ ||
Translation
May Varuṇa, Mitra, Aryaman—growth-givers and wide-awake in consciousness—be ever our yoked companions in the work.
Padapatha (Word Analysis)
ते । नः॒ । स॒न्तु॒ । युजः॑ । सदा॑ । वरु॑णः । मि॒त्रः । अ॒र्य॒मा । वृ॒धासः॑ । च॒ । प्रऽचे॑तसः ॥ते । नः । सन्तु । युजः । सदा । वरुणः । मित्रः । अर्यमा । वृधासः । च । प्रचेतसः ॥te | naḥ | santu | yujaḥ | sadā | varuṇaḥ | mitraḥ | aryamā | vṛdhāsaḥ | ca | pra-cetasaḥ
Word by Word
तेthey (those)
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त
नःfor us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सन्तुlet them be
सन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
युजःallies / yoked companions
युजः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootयुज् (प्रातिपदिक: ‘yuj-’ = युक्त/सहाय) अथवा युज्- (सहचर/सहायक)
सदाalways
सदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā
TypeNoun (Proper)
Rootवरुण (देवनाम-प्रातिपदिक)
मित्रःMitra
मित्रः:
Kartā
TypeNoun (Proper)
Rootमित्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
अर्यमाAryaman
अर्यमा:
Kartā
TypeNoun (Proper)
Rootअर्यमन् (देवनाम-प्रातिपदिक)
वृधासःthe strong/growing ones
वृधासः:
Kartā
TypeAdjective (substantivized)
Rootवृध (प्रातिपदिक; ‘वृद्ध/वर्धमान’)
चand
च:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
प्रचेतसःthe wise / the far-seeing
प्रचेतसः:
Kartā
TypeAdjective (substantivized)
Rootप्र-चेतस् (प्रातिपदिक; ‘fore-knowing, wise’)