Mantra 1
Sukta 8.83
Devata: Devas / Ādityas (collective divine powers; opening of a hymn that soon names Varuṇa, Mitra, Aryaman)
Samhita Patha (Devanagari)
देवानामिदवो महत्तदा वृणीमहे वयम् । वृष्णामस्मभ्यमूतये ॥
Samhita Patha (IAST)
दे॒वाना॒मिदवो॑ म॒हत्तदा वृ॑णीमहे व॒यम् । वृष्णा॑म॒स्मभ्य॑मू॒तये॑ ॥
Transliteration
devānām íd ávo mahát tád ā́ vṛṇīmahe vayám | vṛ́ṣṇām asmábhyam ūtáye ||
Translation
We choose for ourselves that vast Help indeed of the Gods, so that the powers of strength may come to our aid within us.
Padapatha (Word Analysis)
दे॒वाना॑म् । इत् । अवः॑ । म॒हत् । तत् । आ । वृ॒णी॒म॒हे॒ । व॒यम् । वृष्णा॑म् । अ॒स्मभ्य॑म् । ऊ॒तये॑ ॥देवानाम् । इत् । अवः । महत् । तत् । आ । वृणीमहे । वयम् । वृष्णाम् । अस्मभ्यम् । ऊतये ॥devānām | it | avaḥ | mahat | tat | ā | vṛṇīmahe | vayam | vṛṣṇām | asmabhyam | ūtaye
Word by Word
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
इत्indeed / just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात; emphatic particle)
अवःhelp, protection
अवः:
कर्तृ/विधेय (predicate nominative with महत्)
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
महत्great
महत्:
विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक; विशेषण)
तत्that
तत्:
कर्म (वृणीमहे इति)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वृणीमहेwe choose / we seek
वृणीमहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृ (वृणोति/वृणुते) ‘to choose, to select’
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृष्णाम्of the mighty (bull-like ones)
वृष्णाम्:
सम्बन्ध (genitive relation: ‘of the strong ones’)
TypeNoun
Rootवृषन् (प्रातिपदिक; ‘bull/strong one’, often of Indra/Maruts) अथवा वृष्णि- (वृष्णि) परम्परागत वैदिक रूप
अस्मभ्यम्to us / for us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊतयेfor help, for succour
ऊतये:
प्रयोजन/सम्प्रदान (दत्त्यर्थः: ‘for aid’)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)