Mantra 8
Sukta 8.82
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
यो अप्सु चन्द्रमा इव सोमश्चमूषु ददृशे । पिबेदस्य त्वमीशिषे ॥
Samhita Patha (IAST)
यो अ॒प्सु च॒न्द्रमा॑ इव॒ सोम॑श्च॒मूषु॒ ददृ॑शे । पिबेद॑स्य॒ त्वमी॑शिषे ॥
Transliteration
yó apsú candrámā iva sómaś camū́ṣu dadṛ́śe | píbéd asya tvám ī́śiṣe ||
Translation
That Soma which is seen in the bowls like a moon in the waters—drink of it; thou art the lord of its working.
Padapatha (Word Analysis)
यः । अ॒प्ऽसु । च॒न्द्रमाः॑ऽइव । सोमः॑ । च॒मूषु॑ । ददृ॑शे । पिब॑ । इत् । अ॒स्य॒ । त्वम् । ई॒शि॒षे॒ ॥यः । अप्सु । चन्द्रमाःइव । सोमः । चमूषु । ददृशे । पिब । इत् । अस्य । त्वम् । ईशिषे ॥yaḥ | ap-su | candramāḥ-iva | somaḥ | camūṣu | dadṛśe | piba | it | asya | tvam | īśiṣe
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā (यः = कर्तृ-सम्बन्धी) / सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अ॒प्सुin the waters
अ॒प्सु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअप्- (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘जल’)
च॒न्द्रमाःthe moon
च॒न्द्रमाः:
Kartā (उपमान-कर्तृ) / उपमानम्
TypeNoun
Rootचन्द्रमस्-/चन्द्रमा- (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
(उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
च॒मूषु॒in the ladles/cups
च॒मूषु॒:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootचमू- (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘पात्र/चमस-समूहः’)
ददृशेhas appeared / was seen
ददृशे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (दर्शन)
पिबेत्may he drink
पिबेत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (पान)
अस्यof him/this (of this one)
अस्य:
सम्बन्धः (genitive) / अधिकार-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootइदम्/अदस्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईशिषेyou rule / you have mastery
ईशिषे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√ईश् (ईश्वरे/अधिपत्ये)