Mantra 9
Sukta 8.82
Devata: Indra (with the Soma-myth of the śyena)
Samhita Patha (Devanagari)
यं ते श्येनः पदाभरत्तिरो रजांस्यस्पृतम् । पिबेदस्य त्वमीशिषे ॥
Samhita Patha (IAST)
यं ते॑ श्ये॒नः प॒दाभ॑रत्ति॒रो रजां॒स्यस्पृ॑तम् । पिबेद॑स्य॒ त्वमी॑शिषे ॥
Transliteration
yáṃ te śyénáḥ padā́bharat tiró rajā́ṃsy áspṛtam | píbéd asya tvám ī́śiṣe ||
Translation
That Soma which thy falcon brought by its stride, crossing beyond the spaces, untouched—drink of it; thou art the sovereign of its might.
Padapatha (Word Analysis)
यम् । ते॒ । श्ये॒नः । प॒दा । अभ॑रत् । ति॒रः । रजां॑सि । अस्पृ॑तम् । पिब॑ । इत् । अ॒स्य॒ । त्वम् । ई॒शि॒षे॒ ॥यम् । ते । श्येनः । पदा । अभरत् । तिरः । रजांसि । अस्पृतम् । पिब । इत् । अस्य । त्वम् । ईशिषे ॥yam | te | śyenaḥ | padā | abharat | tiraḥ | rajāṃsi | aspṛtam | piba | it | asya | tvam | īśiṣe
Word by Word
यम्whom / which
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
श्येनःthe falcon
श्येनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
पदाwith the foot / by (its) step
पदा:
करण
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
अभरत्brought / bore
अभरत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
इरोrefreshment, sap, drink (iḷā/irā: nourishing draught)
इरो:
कर्म
TypeNoun
Rootइर (प्रातिपदिक)
रजांसिthe spaces/regions (mid-air realms)
रजांसि:
अधिकरण (गत्यर्थे ‘across’)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
अस्पृतम्untouched, uncontacted
अस्पृतम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeAdjective (past passive participle with privative)
Root√स्पृश् (स्पर्शने) → स्पृत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + नञ्-अ (a-)
पिबेत्let (him) drink
पिबेत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (पाने)
अस्यof this / of him
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्/त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईशिषेyou rule / you have power
ईशिषे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ईश् (ऐश्वर्ये/ईश्वरे)