Mantra 5
Sukta 8.82
Devata: Indra (Soma as the offering-power)
Samhita Patha (Devanagari)
तुभ्यायमद्रिभिः सुतो गोभिः श्रीतो मदाय कम् । प्र सोम इन्द्र हूयते ॥
Samhita Patha (IAST)
तुभ्या॒यमद्रि॑भिः सु॒तो गोभि॑: श्री॒तो मदा॑य॒ कम् । प्र सोम॑ इन्द्र हूयते ॥
Transliteration
túbhyā́yam ádribhiḥ sutó góbhīḥ śrī́to mádāya kám | prá sóma indra hūyate ||
Translation
For thee this Soma is pressed with the stones and made rich with the rays; for ecstasy and delight—O Indra, the Soma is set forth and invoked.
Padapatha (Word Analysis)
तुभ्य॑ । अ॒यम् । अद्रि॑ऽभिः । सु॒तः । गोभिः॑ । श्री॒तः । मदा॑य । कम् । प्र । सोमः॑ । इ॒न्द्र॒ । हू॒य॒ते॒ ॥तुभ्य । अयम् । अद्रिभिः । सुतः । गोभिः । श्रीतः । मदाय । कम् । प्र । सोमः । इन्द्र । हूयते ॥tubhya | ayam | adri-bhiḥ | sutaḥ | gobhiḥ | śrītaḥ | madāya | kam | pra | somaḥ | indra | hūyate
Word by Word
तुभ्यायम्to you; this (one/this Soma)
तुभ्यायम्:
तुभ्य = सम्प्रदान; अयम् = कर्ता (सूक्ते निर्दिष्टः सोमः)
TypePronoun (compound-like sandhi form)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्रिभिःwith stones (pressing-stones)
अद्रिभिः:
करण
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक)
सुतःpressed/extracted
सुतः:
कर्तृ-विशेषण (सोमस्य)
TypeParticiple/Adjective
Root√सु (सुनोति ‘to press/extract’) → सुत (कृदन्त)
गोभिःwith cows (i.e., with milk)
गोभिः:
करण
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
श्रीतःmixed/combined (with milk)
श्रीतः:
कर्तृ-विशेषण (सोमस्य)
TypeParticiple/Adjective
Root√श्रि (श्रयति ‘to lean on/attach; to mix/season’) → श्रीत (कृदन्त)
मदायfor exhilaration/intoxication
मदाय:
सम्प्रदान/प्रयोजन (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
कम्indeed/just (emphatic particle)
कम्:
—
TypeIndeclinable (particle) / emphatic
Rootकम् (अव्यय/निपात; कं/कम् इति वैदिक-प्रयोगः)
प्रforth; forward (preverb)
प्र:
—
TypePreverb/Indeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
हूयतेis invoked/called
हूयते:
— (कर्मणि; कर्ता अप्रकाशितः, सोमः विषयः)
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वयति ‘to call/invoke’)