Mantra 8
Sukta 8.80
Devata: Indra (continuation of sukta context)
Samhita Patha (Devanagari)
मा सीमवद्य आ भागुर्वी काष्ठा हितं धनम् । अपावृक्ता अरत्नयः ॥
Samhita Patha (IAST)
मा सी॑मव॒द्य आ भा॑गु॒र्वी काष्ठा॑ हि॒तं धन॑म् । अ॒पावृ॑क्ता अर॒त्नय॑: ॥
Transliteration
mā sīm avádyé ā́ bhāk urvī́ kā́ṣṭhā hitáṃ dhánam | apā́vṛktā aratnáyaḥ ||
Translation
Let them not partake in the blameworthy; the wide goal-posts stand, the treasure is set firm. Turned away, the unskilled hands fall back—only the right doers reach the placed wealth of being.
Padapatha (Word Analysis)
मा । सी॒म् । अ॒व॒द्ये । आ । भा॒क् । उ॒र्वी । काष्ठा॑ । हि॒तम् । धन॑म् । अ॒प॒ऽआवृ॑क्ताः । अ॒र॒त्नयः॑ ॥मा । सीम् । अवद्ये । आ । भाक् । उर्वी । काष्ठा । हितम् । धनम् । अपआवृक्ताः । अरत्नयः ॥mā | sīm | avadye | ā | bhāk | urvī | kāṣṭhā | hitam | dhanam | apa-āvṛktāḥ | aratnayaḥ
Word by Word
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) / mā́
सीम्indeed; just; them/it (emphatic)
सीम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसीम् (enclitic particle)
अवद्यblameworthy; reproachable
अवद्य:
—
TypeAdjective
Rootअवद्य (अ-वद्य) < √वद्
आtowards; forth
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
भागुर्वीBhāgurvī (a female name/epithet)
भागुर्वी:
Kartā
TypeNoun (proper/epithet)
Rootभागुर्वी (प्रातिपदिक)
काष्ठाthe goal/limit; boundary (lit. ‘post, end’)
काष्ठा:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootकाष्ठा
हिindeed; for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि
हितम्placed; set; deposited
हितम्:
—
TypeParticiple/Adjective
Root√धा (धा → हित) / ‘हित’
धनम्wealth; treasure
धनम्:
Karma
TypeNoun
Rootधन
अपावृक्ताturned away; driven back; repelled
अपावृक्ता:
Kartā
TypeParticiple/Adjective
Rootअप-आ-√वृत् (वृत्त) → अपावृक्त
अरत्नयःthe handless/forearmless ones (crippled/disabled; lit. ‘without forearms’)
अरत्नयः:
Kartā
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootअरत्न (a-ratna) / ‘without hands/without forearms’