Mantra 7
Sukta 8.80
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्र दृह्यस्व पूरसि भद्रा त एति निष्कृतम् । इयं धीॠत्वियावती ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्र॒ दृह्य॑स्व॒ पूर॑सि भ॒द्रा त॑ एति निष्कृ॒तम् । इ॒यं धीॠ॒त्विया॑वती ॥
Transliteration
indra dṛ́hyasva pū́r asi bhadrā́ ta eti niṣ-kṛtám | iyáṃ dhī́ ṛtvíyāvatī ||
Translation
O Indra, become firm; you are the stronghold. A happy release comes to you. This inspired thought, rich in the right season and right order, advances toward its perfect execution.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्र॑ । दृह्य॑स्व । पूः । अ॒सि॒ । भ॒द्रा । ते॒ । ए॒ति॒ । निः॒ऽकृ॒तम् । इ॒यम् । धीः । ऋ॒त्विय॑ऽवती ॥इन्द्र । दृह्यस्व । पूः । असि । भद्रा । ते । एति । निःकृतम् । इयम् । धीः । ऋत्वियवती ॥indra | dṛhyasva | pūḥ | asi | bhadrā | te | eti | niḥ-kṛtam | iyam | dhīḥ | ṛtviya-vatī
Word by Word
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
दृह्यस्वbe firm; brace yourself
दृह्यस्व:
(क्रिया; कर्ता = त्वम्/इन्द्रः)
TypeVerb
Rootदृह् (धातु; ‘दृढ/स्थिर होना, दृढ़ होना’)
पूरसिin the stronghold/fort
पूरसि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपूरि (प्रातिपदिक; ‘किला/नगर/दुर्ग’)
भद्रा(a) good/auspicious (thing)
भद्रा:
कर्तृ/विधेय (वाक्यविषयः)
TypeAdjective (used substantively)
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
तेof/for you
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतिcomes; goes toward
एति:
(क्रिया; कर्ता = भद्रा)
TypeVerb
Rootइ (धातु; ‘गच्छति’)
निष्कृतम्release; deliverance; the way out
निष्कृतम्:
कर्म
TypeNoun (kṛdanta used as substantive)
Rootनिष्कृत (कृदन्त; नि-√कृ ‘निर्गमन/निष्क्रमण/उद्धार’ → ‘निष्कृत’)
इयम्this
इयम्:
कर्तृ/वाक्यविषय
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धीःinsight; hymn-thought
धीः:
कर्तृ/विधेय (इयम् …)
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक; ‘धिया/बुद्धि/स्तोत्र-प्रेरणा’)
ऋत्वियावतीaccompanied by priests; having officiants
ऋत्वियावती:
विशेषण
TypeAdjective
Rootऋत्वियावत् (प्रातिपदिक; ‘ऋत्विय’ + वत् ‘युक्त/सम्पन्न’)