Mantra 5
Sukta 8.80
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
हन्तो नु किमाससे प्रथमं नो रथं कृधि । उपमं वाजयु श्रवः ॥
Samhita Patha (IAST)
हन्तो॒ नु किमा॑ससे प्रथ॒मं नो॒ रथं॑ कृधि । उ॒प॒मं वा॑ज॒यु श्रव॑: ॥
Transliteration
hánto nu kím āsase prathamáṃ no ráthaṃ kṛdhi | upamáṃ vāja-yú śrávaḥ ||
Translation
Come then—what more do you seek? Make our chariot first in the movement. O seeker of plenitude, grant a highest renown: the luminous affirmation of victory in the soul.
Padapatha (Word Analysis)
हन्तो॒ इति॑ । नु । किम् । आ॒स॒से॒ । प्र॒थ॒मम् । नः॒ । रथ॑म् । कृ॒धि॒ । उ॒प॒ऽमम् । वा॒ज॒ऽयु । श्रवः॑ ॥हन्तो इति । नु । किम् । आससे । प्रथमम् । नः । रथम् । कृधि । उपमम् । वाजयु । श्रवः ॥hanto iti | nu | kim | āsase | prathamam | naḥ | ratham | kṛdhi | upa-mam | vāja-yu | śravaḥ
Word by Word
हन्तोcome! well then! (exclamation)
हन्तो:
—
TypeIndeclinable
Rootहन्तो (निपात) < हन्त (उद्गार/आह्वान)
नुnow; indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आससेdo I sit/linger? (do I remain?)
आससे:
Kartā
TypeVerb
Rootआस् (धातु) + से (आत्मनेपद-प्रत्यय)
प्रथमम्first; firstly
प्रथमम्:
—
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
नःfor us; to us; our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
कृधिmake!; fashion!
कृधि:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
उपमम्best; most excellent (lit. ‘the highest/nearest in comparison’)
उपमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउपम (प्रातिपदिक) < उप + मा (तुलना)
वाजयुprize-seeking; seeking strength/victory
वाजयु:
—
TypeAdjective
Rootवाजयु (प्रातिपदिक) < वाज (बल/अन्न/विजय) + यु (इच्छु/गामी)
श्रवःfame; renown
श्रवः:
Kartā
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक)