Rig Veda 8.80.4: Mandala 8, Sukta 80, Mantra 4

Sukta 8.80

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्र प्र णो रथमव पश्चाच्चित्सन्तमद्रिवः । पुरस्तादेनं मे कृधि ॥

Transliteration

indra prá no rátham ava paścā́c cit sántam adrivaḥ | purástād enaṃ me kṛdhi ||

Translation

O Indra, bring forward our chariot of progress, even if it has fallen behind; O wielder of the pressing-stone, set it in front for me—lead the movement of my journey.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध (genitive: ‘our’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• अव: down, away; (with verb) ‘off/back’
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/निपात)

• पश्चात्: from behind, backward
• पश्चात्: अधिकरण (दिशा/स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• सन्तम्: being; existing
• सन्तम्: विशेषण (रथम्)
• Type: Participle (adjectival)
• Root: अस् (धातु) → सन्त् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)

• अद्रिवः: O wielder of the stone (press-stone), O Adrivah
• अद्रिवः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: अद्रि + वस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/उपाधि)

• पुरस्तात्: in front, forward
• पुरस्तात्: अधिकरण (दिशा/स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस्तात् (अव्यय)

• एनम्: this (him/it)
• एनम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: एतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एनद्-श्रुति)

• मे: for me; to me
• मे: सम्प्रदान (हिते: ‘for me’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कृधि: make!; set!; put!
• कृधि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)