Mantra 2
Sukta 8.80
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
यो नः शश्वत्पुराविथामृध्रो वाजसातये । स त्वं न इन्द्र मृळय ॥
Samhita Patha (IAST)
यो न॒: शश्व॑त्पु॒रावि॒थामृ॑ध्रो॒ वाज॑सातये । स त्वं न॑ इन्द्र मृळय ॥
Transliteration
yó naḥ śáśvat purā́vithāmṛ́dhro vā́jasātaye | sá tváṃ na indra mṛḷaya ||
Translation
You who from of old, unerring, have always protected us for the winning of plenitudes of force—be that same Indra to us now; show your restoring grace.
Padapatha (Word Analysis)
यः । नः॒ । शश्व॑त् । पु॒रा । आवि॑थ । अमृ॑ध्रः । वाज॑ऽसातये । सः । त्वम् । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । मृ॒ळ॒य॒ ॥यः । नः । शश्वत् । पुरा । आविथ । अमृध्रः । वाजसातये । सः । त्वम् । नः । इन्द्र । मृळय ॥yaḥ | naḥ | śaśvat | purā | āvitha | amṛdhraḥ | vāja-sātaye | saḥ | tvam | naḥ | indra | mṛḷaya
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā (सम्बन्धवाचकः—यः…सः) / विशेष्यः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्धः (genitive of us) / अधिकार-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शश्वत्always, continually
शश्वत्:
Adhikaraṇa (कालवाचक-विशेषणम्) / क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय/निपात)
पुराformerly, before
पुरा:
Adhikaraṇa (कालवाचक) / क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
अविथyou helped / protected
अविथ:
मुख्यक्रिया
TypeVerb
Rootअव् (रक्षणे/अवने)
अमृध्रःunfailing, not injuring, unerring
अमृध्रः:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootअमृध्र (प्रातिपदिक; न- + मृध्र ‘हानिकर/विघ्नकारी’)
वाजसातयेfor the winning of the prize (strength/booty)
वाजसातये:
Sampradāna (उद्देश्य/हित) / प्रयोजनम्
TypeNoun
Rootवाजसाति (प्रातिपदिक; वाज ‘प्राइज/बल’ + साति ‘प्राप्ति/विजय’)
सःhe (that one)
सः:
Kartā (यः…सः) / अन्वय-सूचकः
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā (सम्बोधन-समीपस्थः कर्ता) / ‘सः’ इत्यस्य समन्वयः
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःus
नः:
Karma (मृळय इत्यस्य) / प्राप्तव्यः
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधनम्
TypeNoun (proper) / Vocative
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मृळयbe gracious / show mercy
मृळय:
मुख्यक्रिया
TypeVerb
Rootमृळ् (सुखायने/अनुकम्पायाम्; ‘to be gracious, to show mercy’)