Mantra 1
Sukta 8.80
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
नह्यन्यं बळाकरं मर्डितारं शतक्रतो । त्वं न इन्द्र मृळय ॥
Samhita Patha (IAST)
न॒ह्य१॒॑न्यं ब॒ळाक॑रं मर्डि॒तारं॑ शतक्रतो । त्वं न॑ इन्द्र मृळय ॥
Transliteration
nahy anyáṃ balā́karaṃ marḍitā́raṃ śatakrato | tváṃ na indra mṛḷaya ||
Translation
For there is no other strong maker, no other healer who can set right; you alone, O Indra of a hundred powers, bring us your mercy and restoration.
Padapatha (Word Analysis)
न॒हि । अ॒न्यम् । ब॒ला । अक॑रम् । म॒र्डि॒तार॑म् । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो । त्वम् । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । मृ॒ळ॒य॒ ॥नहि । अन्यम् । बला । अकरम् । मर्डितारम् । शतक्रतो इति शतक्रतो । त्वम् । नः । इन्द्र । मृळय ॥nahi | anyam | balā | akaram | marḍitāram | śatakrato itiśata-krato | tvam | naḥ | indra | mṛḷaya
Word by Word
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध) अव्यय
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात) अव्यय
अन्यम्another, any other
अन्यम्:
कर्म (निषेध-वाक्ये ‘अन्यं …’ = ‘any other (one)’)
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
बळाकरम्a strong one, strength-maker
बळाकरम्:
कर्म (अन्यम् … बळाकरम् = ‘any other strong one’)
TypeNoun/Adjective
Rootबळाकर (प्रातिपदिक) < बल + आकर
मर्डितारम्crusher, overpowerer
मर्डितारम्:
कर्म (अन्यम् … मर्डितारम् = ‘any other crusher/overpowerer’)
TypeAgent Noun
Rootमृड्/मर्द् (धातु) → मर्डितृ (कृदन्त-प्रातिपदिक, तृच्) अथवा मर्द् → मर्दितृ
शतक्रतोO hundred-powered/ hundred-willed one (Indra)
शतक्रतो:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative epithet)
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान (अस्मभ्यं) / (वैकल्पिक) षष्ठी (our)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मृळयbe gracious; show mercy
मृळय:
क्रिया (अनुग्रह/प्रसाद-क्रिया)
TypeVerb
Rootमृळ् (धातु; ‘to be gracious, to show mercy’)