Mantra 5
Sukta 8.79
Devata: Soma
Samhita Patha (Devanagari)
अर्थिनो यन्ति चेदर्थं गच्छानिद्ददुषो रातिम् । ववृज्युस्तृष्यतः कामम् ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒र्थिनो॒ यन्ति॒ चेदर्थं॒ गच्छा॒निद्द॒दुषो॑ रा॒तिम् । व॒वृ॒ज्युस्तृष्य॑त॒: काम॑म् ॥
Transliteration
arthíno yánti céd árthaṃ gácchān íd dádúṣo rātím | vavṛ́jyus tṛ́ṣyataḥ kā́mam ||
Translation
If seekers go in search of their aim, they arrive at the giver’s gift; the thirsting desire is turned away from its lack and finds its true satisfaction.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒र्थिनः॑ । यन्ति॑ । च॒ । इत् । अर्थ॑म् । गच्छा॑न् । इत् । द॒दुषः॑ । रा॒तिम् । व॒वृ॒ज्युः । तृष्य॑तः । काम॑म् ॥अर्थिनः । यन्ति । च । इत् । अर्थम् । गच्छान् । इत् । ददुषः । रातिम् । ववृज्युः । तृष्यतः । कामम् ॥arthinaḥ | yanti | ca | it | artham | gacchān | it | daduṣaḥ | rātim | vavṛjyuḥ | tṛṣyataḥ | kāmam
Word by Word
अर्थिनःseekers (of gain), petitioners
अर्थिनः:
कर्तृ
TypeNoun (agent noun)
Rootअर्थिन् (प्रातिपदिक; अर्थ + -इन्)
यन्तिthey go
यन्ति:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
चेत्if
चेत्:
—
TypeIndeclinable
Rootचेत् (निपात)
अर्थम्gain, purpose, desired object
अर्थम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
गच्छgo!
गच्छ:
आज्ञा-क्रिया
TypeVerb (imperative)
Rootगम् (धातु)
अनिद्ददुषःof the non-giver, of one who does not give
अनिद्ददुषः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (negated participial form)
Rootददुष् (कृदन्त; √दा ‘देणे’ का परिपूर्ण/भूतकृदन्त ‘ददुष्’)
रातिम्a gift, bounty
रातिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक; ‘gift, giving’)
ववृज्युःthey have turned away / they avoided
ववृज्युः:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootवृज् (धातु; ‘to turn away/avoid’)
तृष्यतःof the thirsty one, of the one who longs
तृष्यतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective/Participle
Rootतृष् (धातु) → तृष्यत् (वर्तमान कृदन्त)
कामम्desire, wish
कामम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)