Mantra 4
Sukta 8.79
Devata: Soma (with an epithet also used for Indra)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं चित्ती तव दक्षैर्दिव आ पृथिव्या ऋजीषिन् । यावीरघस्य चिद्द्वेषः ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं चि॒त्ती तव॒ दक्षै॑र्दि॒व आ पृ॑थि॒व्या ऋ॑जीषिन् । यावी॑र॒घस्य॑ चि॒द्द्वेष॑: ॥
Transliteration
tváṃ cittī táva dákṣair divá ā́ pṛthivyā́ ṛjīṣin | yā́vīr aghásya cid dvéṣaḥ ||
Translation
You are the discerner by your powers, O strong-pressed one, from heaven down to earth; you drive away even the hatred that springs from sin and falsehood.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । चि॒त्ती । तव॑ । दक्षैः॑ । दि॒वः । आ । पृ॒थि॒व्याः । ऋ॒जी॒षि॒न् । यावीः॑ । अ॒घस्य॑ । चि॒त् । द्वेषः॑ ॥त्वम् । चित्ती । तव । दक्षैः । दिवः । आ । पृथिव्याः । ऋजीषिन् । यावीः । अघस्य । चित् । द्वेषः ॥tvam | cittī | tava | dakṣaiḥ | divaḥ | ā | pṛthivyāḥ | ṛjīṣin | yāvīḥ | aghasya | cit | dveṣaḥ
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्indeed, even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
तीindeed/just (emphatic particle)
ती:
—
TypeIndeclinable
Rootती (निपात; वैदिक)
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दक्षैःwith (your) powers/skills
दक्षैः:
करण
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
दिवःfrom heaven
दिवः:
अपादान (here: ‘from heaven’)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक) / द्यौः-शब्द
आto, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
पृथिव्याःto earth / of earth
पृथिव्याः:
अधिकरण/अपादान (here paired with दिवः: ‘(down) to earth’)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
ऋजीषिन्O Ṛjīṣin (Indra; ‘having the r̥jīṣa/bright draught’)
ऋजीषिन्:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootऋजीषिन् (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण)
यावीःmay you drive/ward off
यावीः:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु) + (लिट्/लुङ्-प्रयोगः; वैदिक रूप)
अघस्यof evil, of sin
अघस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअघ (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
द्वेषःhatred, hostility
द्वेषः:
कर्म (object of warding off)
TypeNoun
Rootद्वेष (प्रातिपदिक)