Mantra 9
Sukta 8.78
Devata: Soma
Samhita Patha (Devanagari)
त्वामिद्यवयुर्मम कामो गव्युर्हिरण्ययुः । त्वामश्वयुरेषते ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वामिद्य॑व॒युर्मम॒ कामो॑ ग॒व्युर्हि॑रण्य॒युः । त्वाम॑श्व॒युरेष॑ते ॥
Transliteration
tvām íd yáva-yur máma kā́mo gavyúr híraṇya-yuḥ | tvām aśvá-yur éṣate ||
Translation
It is you, O Soma, whom my desire seeks—seeking the plenitude of nourishment, seeking the rays of illumination and the bright gold of perfected substance; you too are sought by the will that seeks swift powers.
Padapatha (Word Analysis)
त्वाम् । इत् । य॒व॒ऽयुः । मम॑ । कामः॑ । ग॒व्युः । हि॒र॒ण्य॒युः । त्वाम् । अ॒श्व॒ऽयुः । आ । ई॒ष॒ते॒ ॥त्वाम् । इत् । यवयुः । मम । कामः । गव्युः । हिरण्ययुः । त्वाम् । अश्वयुः । आ । ईषते ॥tvām | it | yava-yuḥ | mama | kāmaḥ | gavyuḥ | hiraṇyayuḥ | tvām | aśva-yuḥ | ā | īṣate
Word by Word
त्वाम्thee/you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वद्-
इत्indeed, just
इत्:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत् (निपात) अथवा इद् (वैदिक निपात-रूप)
यवयुःthe seeker of barley (yava)
यवयुः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootयव (प्रातिपदिक) + यु (प्रत्यय; ‘इच्छुक/अन्वेषक’ अर्थे) → यव-यु
ममof me, my
मम:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कामःdesire, wish
कामः:
कर्तृ (समनाधिकरण/विशेष्य)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
गव्युःseeker of cattle
गव्युः:
कर्तृ (समनाधिकरण/विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootगो (प्रातिपदिक) + यु (प्रत्यय; ‘इच्छुक/अन्वेषक’) → गव्यु
हिfor, indeed
हि:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootहि (निपात)
हिरण्ययुःseeker of gold
हिरण्ययुः:
कर्तृ (समनाधिकरण/विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक) + यु (प्रत्यय; ‘इच्छुक/अन्वेषक’) → हिरण्य-यु
त्वाम्thee/you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वद्-
अश्वयुःseeker of horses
अश्वयुः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootअश्व (प्रातिपदिक) + यु (प्रत्यय; ‘इच्छुक/अन्वेषक’) → अश्व-यु
एषतेseeks, strives for
एषते:
क्रिया
TypeVerb
Rootइष् (धातु; ‘इच्छ्/प्रार्थ्/अन्वेष्’) → एषते