Mantra 5
Sukta 8.78
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
नकीमिन्द्रो निकर्तवे न शक्रः परिशक्तवे । विश्वं शृणोति पश्यति ॥
Samhita Patha (IAST)
नकी॒मिन्द्रो॒ निक॑र्तवे॒ न श॒क्रः परि॑शक्तवे । विश्वं॑ शृणोति॒ पश्य॑ति ॥
Transliteration
nakī́m índro níkartave ná śakráḥ páriśaktave | víśvaṃ śṛṇoti páśyati ||
Translation
None can cut him down; none can outmatch the mighty—Indra hears all and sees all.
Padapatha (Word Analysis)
नकी॑म् । इन्द्रः॑ । निऽक॑र्तवे । न । श॒क्रः । परि॑ऽशक्तवे । विश्व॑म् । शृ॒णो॒ति॒ । पश्य॑ति ॥नकीम् । इन्द्रः । निकर्तवे । न । शक्रः । परिशक्तवे । विश्वम् । शृणोति । पश्यति ॥nakīm | indraḥ | ni-kartave | na | śakraḥ | pari-śaktave | viśvam | śṛṇoti | paśyati
Word by Word
नकिम्no one, none
नकिम्:
—
TypeIndeclinable
Rootनकिम् (अव्यय-प्रातिपदिक; न + किम्) अथवा न॒किः (Vedic indecl.)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
निकर्तवेto overcome / to cut down / to bring low
निकर्तवे:
—
TypeVerb (non-finite)
Rootनि + कृ (धातु) → कर्तृ/कर्तव्य-भाव; here infinitive in -तवे
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
शक्रःthe Mighty one (Śakra)
शक्रः:
Kartā (apposition to इन्द्रः)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक; epithet of Indra)
परिशक्तवेto overpower / to surpass
परिशक्तवे:
—
TypeVerb (non-finite)
Rootपरि + शक् (धातु) → infinitive in -तवे
विश्वम्everything, the whole (all)
विश्वम्:
Karma
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
शृणोतिhe hears
शृणोति:
Kriyā (with implied kartā = इन्द्रः)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
पश्यतिhe sees
पश्यति:
Kriyā (with implied kartā = इन्द्रः)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)