Mantra 4
Sukta 8.78
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
नकीं वृधीक इन्द्र ते न सुषा न सुदा उत । नान्यस्त्वच्छूर वाघतः ॥
Samhita Patha (IAST)
नकीं॑ वृधी॒क इ॑न्द्र ते॒ न सु॒षा न सु॒दा उ॒त । नान्यस्त्वच्छू॑र वा॒घत॑: ॥
Transliteration
nakī́ṃ vṛdhīká índra te ná suṣā́ ná sudā́ utá | nā́nyas tvác chūra vā́ghataḥ ||
Translation
No one, O Indra, can increase you—neither the well-pressers nor the good-givers; nor is there any other than you, O hero, for the striving singer.
Padapatha (Word Analysis)
नकी॑म् । वृ॒धी॒कः । इ॒न्द्र॒ । ते॒ । न । सु॒ऽसाः । न । सु॒ऽदाः । उ॒त । न । अ॒न्यः । त्वत् । शू॒र॒ । वा॒घतः॑ ॥नकीम् । वृधीकः । इन्द्र । ते । न । सुसाः । न । सुदाः । उत । न । अन्यः । त्वत् । शूर । वाघतः ॥nakīm | vṛdhīkaḥ | indra | te | na | su-sāḥ | na | su-dāḥ | uta | na | anyaḥ | tvat | śūra | vāghataḥ
Word by Word
नकीम्no one, none
नकीम्:
—
TypeIndeclinable
Rootनकिम् (नकिः-प्रातिपदिक; न + किम्)
वृधीकःone who increases/strengthens; increaser
वृधीकः:
Kartā (निषेधित/तुलनात्मक कर्ता) अथवा विशेष्य (नकीम् के साथ ‘कोई भी…’)
TypeNoun/Adjective
Rootवृधीक (प्रातिपदिक; वृध् ‘वर्धने’ से)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (Genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
सुषाwell-disposed/beneficent (Vedic epithet)
सुषा:
Kartā (निषेधित) / विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-षा (प्रातिपदिक; सु + √शा/षा ‘शासने/शयने’ इत्यादि; वेदिक विशेषण)
नnor
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
सुदाgood-giver, generous
सुदा:
Kartā (निषेधित) / विशेषण
TypeAdjective/Noun
Rootसु-दा (प्रातिपदिक; सु + √दा ‘दाने’)
उतand also, moreover
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
अन्यःanother, anyone else
अन्यः:
Kartā (निषेधित)
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
त्वत्than you, from you
त्वत्:
Apādāna (तुलनात्मक ‘त्वत्तः’)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शूरO hero
शूर:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
वाघतःthe singer/chanter, worshipper
वाघतः:
Kartā (निषेधित/तुलनात्मक) अथवा सम्बन्धित कर्ता
TypeNoun
Rootवाघत् (प्रातिपदिक; √वाघ्/वह्? वेदिक ‘स्तुतिकर्ता/याजक’)