Mantra 4
Sukta 8.77
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
एकया प्रतिधापिबत्साकं सरांसि त्रिंशतम् । इन्द्रः सोमस्य काणुका ॥
Samhita Patha (IAST)
एक॑या प्रति॒धापि॑बत्सा॒कं सरां॑सि त्रिं॒शत॑म् । इन्द्र॒: सोम॑स्य काणु॒का ॥
Transliteration
ékayā prati-dhā́ apibat sākáṃ sarā́ṃsi triṃśátam | índraḥ sómasya kāṇukā́ ||
Translation
Indra, the keen one, drank the Soma by a single steady arrangement, together (in one act) thirty streams—taking into himself a vast plenitude of delight-force.
Padapatha (Word Analysis)
एक॑या । प्र॒ति॒ऽधा । अ॒पि॒ब॒त् । सा॒कम् । सरां॑सि । त्रिं॒शत॑म् । इन्द्रः॑ । सोम॑स्य । का॒णु॒का ॥एकया । प्रतिधा । अपिबत् । साकम् । सरांसि । त्रिंशतम् । इन्द्रः । सोमस्य । काणुका ॥ekayā | prati-dhā | apibat | sākam | sarāṃsi | triṃśatam | indraḥ | somasya | kāṇukā
Word by Word
एकयाwith one (single) [means]
एकया:
करण
TypeAdjective (numeral)
Rootएक (प्रातिपदिक)
प्रतिधाin return; in response; correspondingly
प्रतिधा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति-धा (अव्यय/उपसर्गयुक्त-धातु; धा)
अपिबत्drank
अपिबत्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootपा (पिबति) धातु
साकम्together; jointly
साकम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
सरांसिlakes; pools; waters
सरांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
त्रिंशतम्thirty (in number)
त्रिंशतम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रिंशत् (संख्यावाचक प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
काणुकाःthe (Soma-)drinkers / the eager (ones) [epithet]; lit. ‘kāṇukāḥ’
काणुकाः:
कर्तृ/विशेष्य (इन्द्रस्य विशेषण-सम्बोधनात्मक)
TypeAdjective (used substantively) / Noun-like epithet
Rootकाणुक (प्रातिपदिक; विशेषण)