Mantra 6
Sukta 8.76
Devata: Indra (with Maruts)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रं प्रत्नेन मन्मना मरुत्वन्तं हवामहे । अस्य सोमस्य पीतये ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रं॑ प्र॒त्नेन॒ मन्म॑ना म॒रुत्व॑न्तं हवामहे । अ॒स्य सोम॑स्य पी॒तये॑ ॥
Transliteration
índraṃ pratnéna mánmanā marútvantaṃ havāmahe | asyá sómasya pītáye ||
Translation
Indra we invoke—Marut-companioned—by the ancient mind of aspiration, for the drinking of this Soma: that the old and true force may awaken again in our being.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्र॑म् । प्र॒त्नेन॑ । मन्म॑ना । म॒रुत्व॑न्तम् । ह॒वा॒म॒हे॒ । अ॒स्य । सोम॑स्य । पी॒तये॑ ॥इन्द्रम् । प्रत्नेन । मन्मना । मरुत्वन्तम् । हवामहे । अस्य । सोमस्य । पीतये ॥indram | pratnena | manmanā | marutvantam | havāmahe | asya | somasya | pītaye
Word by Word
इन्द्रम्Indra (as the one invoked)
इन्द्रम्:
कर्म (हवामहे इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
प्रत्नेनwith the ancient (former, primeval)
प्रत्नेन:
करण (मन्मना सह—‘by/with the ancient [thought]’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
मन्मनाwith (our) thought / intention
मन्मना:
करण (instrumental of means: ‘with thought/intent’)
TypeNoun
Rootमन्मन् (प्रातिपदिक; ‘thought, mind, intention’)
मरुत्वन्तम्accompanied by the Maruts / having the Maruts
मरुत्वन्तम्:
कर्म (इन्द्रम् विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त् (प्रातिपदिक; मरुत् + वन्त् ‘possessing the Maruts’)
हवामहेwe invoke / we call upon
हवामहे:
क्रिया (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति/हवते) ‘to call, invoke’
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of this’)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (पीतये इत्यस्य—‘of Soma’)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पीतयेfor drinking (for the drink)
पीतये:
सम्प्रदान/प्रयोजन (dative of purpose: ‘for drinking’)
TypeNoun (verbal noun / infinitival dative sense)
Rootपीति (प्रातिपदिक; action-noun from √पा ‘to drink’)