Mantra 4
Sukta 8.76
Devata: Indra (with Maruts), Soma context
Samhita Patha (Devanagari)
अयं ह येन वा इदं स्वर्मरुत्वता जितम् । इन्द्रेण सोमपीतये ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒यं ह॒ येन॒ वा इ॒दं स्व॑र्म॒रुत्व॑ता जि॒तम् । इन्द्रे॑ण॒ सोम॑पीतये ॥
Transliteration
ayáṃ ha yéna vā idáṃ svàr marútvatā jitám | índreṇa sómapītaye ||
Translation
This is he by whom, with the Maruts, the luminous world (svar) was won—Indra who comes for the drinking of Soma, that the joy of the Light may be established in us.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒यम् । ह॒ । येन॑ । वै । इ॒दम् । स्वः॑ । म॒रुत्व॑ता । जि॒तम् । इन्द्रे॑ण । सोम॑ऽपीतये ॥अयम् । ह । येन । वै । इदम् । स्वः । मरुत्वता । जितम् । इन्द्रेण । सोमपीतये ॥ayam | ha | yena | vai | idam | svaḥ | marutvatā | jitam | indreṇa | soma-pītaye
Word by Word
अयम्this (one), he
अयम्:
Kartā (वाक्ये निर्दिष्टः/प्रस्तुतः) अथवा विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हindeed, surely
ह:
—
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
येनby which, with which
येन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
इदम्this (thing), this
इदम्:
Kartā/विषयः (निर्देशः) अथवा कर्म-निर्देशः (सन्दर्भानुसारम्)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वःheaven, the sky-world
स्वः:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक; ‘स्वर्ग/दिव्’)
मरुत्वताwith the Maruts; accompanied by the Maruts
मरुत्वता:
Karaṇa (सहचर/सहाय-भावः: ‘मरुत्वता’ = मरुद्भिः सह/मरुत्सहितेन)
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त् (विशेषण-प्रातिपदिक; मरुत् + वन्त्)
जितम्won, conquered
जितम्:
Karma (स्वः इत्यस्य विशेषणम्: ‘स्वः … जितम्’)
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√जि (जये) → जित (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त-प्रातिपदिक)
इन्द्रेणby/with Indra
इन्द्रेण:
Karaṇa
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमपीतयेfor Soma-drinking; for drinking Soma
सोमपीतये:
Sampradāna (उद्देश्य/प्रयोजनम्)
TypeNoun
Rootसोमपीति (प्रातिपदिक; सोम + पीति ‘पान/पेय’)