Mantra 15
Sukta 8.73
Rishi: Atri (probable, as the hymn repeatedly references Atraye; traditional attribution to Atri or Atris in Aśvin hymns)
Devata: Aśvinau
Chandas: Gāyatrī (probable: short refrain-like structure; exact meter requires full hymn scan)
Samhita Patha (Devanagari)
मा नो गव्येभिरश्व्यैः सहस्रेभिरति ख्यतम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
Samhita Patha (IAST)
मा नो॒ गव्ये॑भि॒रश्व्यै॑: स॒हस्रे॑भि॒रति॑ ख्यतम् । अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑: ॥
Transliteration
mā́ no gávye bhir áśvyaiḥ sahásrebhir áti khyatam | ánti ṣádbhūtu vāmávaḥ ||
Translation
Do not pass beyond us, famed ones, with your thousandfold lights and swift energies; may your help be near and truly present.
Padapatha (Word Analysis)
मा । नः॒ । गव्ये॑भिः । अश्व्यैः॑ । स॒हस्रे॑भिः । अति॑ । ख्य॒त॒म् । अन्ति॑ । सत् । भू॒तु॒ । वा॒म् । अवः॑ ॥मा । नः । गव्येभिः । अश्व्यैः । सहस्रेभिः । अति । ख्यतम् । अन्ति । सत् । भूतु । वाम् । अवः ॥mā | naḥ | gavyebhiḥ | aśvyaiḥ | sahasrebhiḥ | ati | khyatam | anti | sat | bhūtu | vām | avaḥ
Word by Word
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) / mā́
नःfor us / of us
नः:
Sampradāna (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
गव्येभिःwith/through cattle(-wealth)
गव्येभिः:
Karaṇa
TypeNoun/Adjective
Rootगव्य (गो-सम्बन्धिन्) < गो
अश्व्यैःwith/through horse(-wealth)
अश्व्यैः:
Karaṇa
TypeNoun/Adjective
Rootअश्व्य (अश्व-सम्बन्धिन्) < अश्व
सहस्रेभिःwith thousands
सहस्रेभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसहस्र
अतिbeyond, excessively
अति:
—
TypeIndeclinable (preverb/adverb)
Rootअति
ख्यतम्be famed / become manifest
ख्यतम्:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√ख्या (ख्यै) ‘to be famed, to appear, to be called’
अन्तिnear, close
अन्ति:
Adhikaraṇa (देशे) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअन्ति
षत्six
षत्:
—
TypeNumeral
Rootषत् (संख्या)
भूतुlet it be
भूतु:
Kriyā
TypeVerb
Root√भू ‘to be, become’
वाम्for you two / of you two
वाम्:
Sampradāna / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (द्विवचन)
अवःhelp, favor
अवः:
Karma (प्राप्त्यर्थे) / विषय
TypeNoun
Rootअवस्