Mantra 12
Sukta 8.73
Rishi: Atri (probable, as the hymn repeatedly references Atraye; traditional attribution to Atri or Atris in Aśvin hymns)
Devata: Aśvinau
Chandas: Gāyatrī (probable: short refrain-like structure; exact meter requires full hymn scan)
Samhita Patha (Devanagari)
समानं वां सजात्यं समानो बन्धुरश्विना । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
Samhita Patha (IAST)
स॒मा॒नं वां॑ सजा॒त्यं॑ समा॒नो बन्धु॑रश्विना । अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑: ॥
Transliteration
samānáṃ vāṃ sajā́tyaṃ samā́nó bándhur aśvinā | ánti ṣádbhūtu vāmávaḥ ||
Translation
One is your kindred nature, one your common bond, O Aśvins; may your help be near and truly present.
Padapatha (Word Analysis)
स॒मा॒नम् । वा॒म् । स॒ऽजा॒त्य॑म् । स॒मा॒नः । बन्धुः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । अन्ति॑ । सत् । भू॒तु॒ । वा॒म् । अवः॑ ॥समानम् । वाम् । सजात्यम् । समानः । बन्धुः । अश्विना । अन्ति । सत् । भूतु । वाम् । अवः ॥samānam | vām | sa-jātyam | samānaḥ | bandhuḥ | aśvinā | anti | sat | bhūtu | vām | avaḥ
Word by Word
समानम्the same, identical
समानम्:
कर्म (विशेष्य-विशेषणभावे ‘सजात्यम्’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootसमान- (प्रातिपदिक)
वाम्of you two (you two’s)
वाम्:
सम्बन्ध (षष्ठ्यर्थे: ‘of you two’)
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सजात्यम्kinship, common birth/lineage
सजात्यम्:
कर्म
TypeNoun (abstract) / Adjective (substantivized)
Rootसजात्य- (स + जाति/जात + य; प्रातिपदिक)
समानःthe same
समानः:
कर्तृ (वाक्ये ‘बन्धुः’ इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसमान- (प्रातिपदिक)
बन्धुःkinsman, relation
बन्धुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबन्धु- (प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins (you two)
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन्- (प्रातिपदिक; देवताद्विवचन-नाम)
अन्तिnear, in proximity
अन्ति:
अधिकारण (स्थान/निकटता-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootअन्ति (अव्यय)
सत्being
सत्:
क्रियाविशेषणभाव (भाव/अवस्था)
TypeParticiple
Rootअस् (धातु) → सत् (वर्तमान कृदन्त/शतृदन्त; ‘being’)
भूतुlet it be / may it become
भूतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
वाम्of you two
वाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवःhelp, aid, protection
अवः:
कर्तृ (भूतु इत्यस्य कर्तृरूपेण: ‘your help’)
TypeNoun
Rootअवस्- (प्रातिपदिक)