Mantra 11
Sukta 8.73
Rishi: Atri (probable, as the hymn repeatedly references Atraye; traditional attribution to Atri or Atris in Aśvin hymns)
Devata: Aśvinau
Chandas: Gāyatrī (probable: short refrain-like structure; exact meter requires full hymn scan)
Samhita Patha (Devanagari)
किमिदं वां पुराणवज्जरतोरिव शस्यते । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
Samhita Patha (IAST)
किमि॒दं वां॑ पुराण॒वज्जर॑तोरिव शस्यते । अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑: ॥
Transliteration
kím idáṃ vāṃ purāṇaváj járator iva śasyate | ánti ṣádbhūtu vāmávaḥ ||
Translation
What is this that is spoken of you as if it were ancient, like an old tale? May your help be near and truly present.
Padapatha (Word Analysis)
किम् । इ॒दम् । वा॒म् । पु॒रा॒ण॒ऽवत् । जर॑तोःऽइव । श॒स्य॒ते॒ । अन्ति॑ । सत् । भू॒तु॒ । वा॒म् । अवः॑ ॥किम् । इदम् । वाम् । पुराणवत् । जरतोःइव । शस्यते । अन्ति । सत् । भूतु । वाम् । अवः ॥kim | idam | vām | purāṇa-vat | jaratoḥ-iva | śasyate | anti | sat | bhūtu | vām | avaḥ
Word by Word
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / for you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (द्विवचन-षष्ठी/द्वितीया रूप: वाम्)
पुराणवत्as in olden times
पुराणवत्:
Adhikaraṇa
TypeAdjective/Adverbial
Rootपुराण (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
जरतोर्of the two aged ones
जरतोर्:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootजरत् (प्रातिपदिक; ‘old/aged’)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
शस्यतेis praised / is proclaimed
शस्यते:
Kriyā
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
अन्तिnear, in the presence
अन्ति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्ति (निपात/अव्यय; ‘near’)
षत्sitting (present)
षत्:
Adhikaraṇa
TypeVerbal form (participle-like) / frozen form
Rootसद् (धातु; ‘to sit’) → शत्/षत् (वेदिक रूप)
भूतुlet it be
भूतु:
Kriyā
TypeVerb
Rootभू (धातु)
वाम्of you two / for you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (द्विवचन-षष्ठी/द्वितीया रूप: वाम्)
अवःhelp, protection
अवः:
Kartā
TypeNoun
Rootअवस् (नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘help, protection, favor’)