Mantra 10
Sukta 8.73
Rishi: Atri (probable, as the hymn repeatedly references Atraye; traditional attribution to Atri or Atris in Aśvin hymns)
Devata: Aśvinau (dual), addressed as vṛṣaṇvasū
Chandas: Gāyatrī (probable: short refrain-like structure; exact meter requires full hymn scan)
Samhita Patha (Devanagari)
इहा गतं वृषण्वसू शृणुतं म इमं हवम् । अन्ति षद्भूतु वामवः ॥
Samhita Patha (IAST)
इ॒हा ग॑तं वृषण्वसू शृणु॒तं म॑ इ॒मं हव॑म् । अन्ति॒ षद्भू॑तु वा॒मव॑: ॥
Transliteration
ihā́ gátam vṛṣaṇvasū śṛṇutáṃ ma imáṃ hávam | ánti ṣádbhūtu vāmávaḥ ||
Translation
Come here, you two rich in victorious force; hear this my call: may your help be near and truly present.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒ह । आ । ग॒त॒म् । वृ॒ष॒ण्ऽव॒सू॒ इति॑ वृषण्ऽवसू । शृ॒णु॒तम् । मे॒ । इ॒मम् । हव॑म् । अन्ति॑ । सत् । भू॒तु॒ । वा॒म् । अवः॑ ॥इह । आ । गतम् । वृषण्वसू इति वृषण्वसू । शृणुतम् । मे । इमम् । हवम् । अन्ति । सत् । भूतु । वाम् । अवः ॥iha | ā | gatam | vṛṣaṇ-vasūitivṛṣaṇ-vasū | śṛṇutam | me | imam | havam | anti | sat | bhūtu | vām | avaḥ
Word by Word
इहाhere
इहा:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह (deictic pronominal adverb)
गतम्come! / having come
गतम्:
(आह्वान/आमन्त्रण) — क्रियाविशेषणवत्
TypeVerb (participle)
Root√गम् (गच्छति)
वृषण्वसूO you two with manly/strong wealth (epithet of the two gods)
वृषण्वसू:
सम्बोधन (कर्तृ-सम्बन्धी)
TypeNoun (epithet)
Rootवृषण्वसु- (प्रातिपदिक; वृषण् + वसु)
शृणुतम्hear (you two)!
शृणुतम्:
क्रिया (कर्तृ: वृषण्वसू)
TypeVerb
Root√श्रु (शृणोति)
मेmy / of me
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी) / सम्प्रदान (यदि ‘to me’)
TypePronoun
Rootअस्मद्
इमम्this
इमम्:
कर्म (हवम् इति)
TypePronoun
Rootइदम्
हवम्invocation, call
हवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव- (प्रातिपदिक; from √हू ‘to call/invoke’)
अन्तिnear, close
अन्ति:
अधिकारण (निकटता-निर्देश) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअन्ति (adverb)
सत्being
सत्:
(भवतु-क्रियायाः पूरक/विशेषण) — भाव
TypeVerb (participle used predicatively)
Root√अस् (अस्ति) / सत् (present participle stem)
भूतुlet it be / may it become
भूतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भवति)
वाम्of you two / to you two
वाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अवःhelp, protection, favor
अवः:
कर्ता (भूतु-क्रियायाः) / विषय
TypeNoun
Rootअवस्- (प्रातिपदिक)