Mantra 2
Sukta 8.72
Devata: Hotṛ/Invocatory function (implicitly Soma-ray/Agni-light as aṃśu)
Samhita Patha (Devanagari)
नि तिग्ममभ्यंशुं सीदद्धोता मनावधि । जुषाणो अस्य सख्यम् ॥
Samhita Patha (IAST)
नि ति॒ग्मम॒भ्यं१॒॑शुं सीद॒द्धोता॑ म॒नावधि॑ । जु॒षा॒णो अ॑स्य स॒ख्यम् ॥
Transliteration
ní tigmám abhy àṃśúṃ sīdad dhótā manā́v ádhi | juṣāṇó asya sakhyám ||
Translation
Let the Hotṛ sit down close to the sharp, bright ray, upon the mind: accepting the friendship of this Power, he enters the right intimacy of the work.
Padapatha (Word Analysis)
नि । ति॒ग्मम् । अ॒भि । अं॒शुम् । सीद॑त् । होता॑ । म॒नौ । अधि॑ । जु॒षा॒णः । अ॒स्य॒ । स॒ख्यम् ॥नि । तिग्मम् । अभि । अंशुम् । सीदत् । होता । मनौ । अधि । जुषाणः । अस्य । सख्यम् ॥ni | tigmam | abhi | aṃśum | sīdat | hotā | manau | adhi | juṣāṇaḥ | asya | sakhyam
Word by Word
निdown; in; into (as preverb)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (upasarga) प्रत्यय/निपात
ति॒ग्मम्sharp; keen
ति॒ग्मम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतिग्म (प्रातिपदिक)
अ॒भिtowards; upon (as preverb)
अ॒भि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (upasarga) प्रत्यय/निपात
अं१॒॑शुम्ray; Soma-stalk/juice (here: Soma)
अं१॒॑शुम्:
Karma
TypeNoun
Rootअंशु (प्रातिपदिक)
सीदत्let (him) sit down; may he take his seat
सीदत्:
—
TypeVerb
Root√सद् (सीदति)
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक) < √हु (यज्-क्रिया)
मनावधिupon/among the Manus; in the human (Manu) sphere
मनावधि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootमनु (प्रातिपदिक) + अधि (उपसर्ग/अव्यय)
जु॒षा॒णःenjoying; taking pleasure in; accepting
जु॒षा॒णः:
Kartā
TypeParticiple
Root√जुष् (सेवने/प्रीतौ) → जु॒षा॒ण (शानच्)
अस्यof this; his
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स॒ख्यम्friendship; companionship
स॒ख्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक) < सखि