Mantra 15
Sukta 8.72
Devata: Indra-Agni
Samhita Patha (Devanagari)
उप स्रक्वेषु बप्सतः कृण्वते धरुणं दिवि । इन्द्रे अग्ना नमः स्वः ॥
Samhita Patha (IAST)
उप॒ स्रक्वे॑षु॒ बप्स॑तः कृण्व॒ते ध॒रुणं॑ दि॒वि । इन्द्रे॑ अ॒ग्ना नम॒: स्व॑: ॥
Transliteration
úpa srakvéṣu bápsataḥ kṛṇváte dharúṇaṃ diví | índre agnā́ námaḥ svàḥ ||
Translation
Near, upon the garlands, they utter their fervent cry and build a firm foundation in the heaven of the mind; to Indra and Agni—reverence in the luminous world.
Padapatha (Word Analysis)
उप॑ । स्रक्वे॑षु । बप्स॑तः । कृ॒ण्व॒ते । ध॒रुण॑म् । दि॒वि । इन्द्रे॑ । अ॒ग्ना । नमः॑ । स्वः॑ ॥उप । स्रक्वेषु । बप्सतः । कृण्वते । धरुणम् । दिवि । इन्द्रे । अग्ना । नमः । स्वः ॥upa | srakveṣu | bapsataḥ | kṛṇvate | dharuṇam | divi | indre | agnā | namaḥ | svaḥ
Word by Word
उपnear, towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग) अथवा उप (अव्यय)
स्रक्वेषुon/among the (jaw-)teeth; in the jaws
स्रक्वेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootस्रक्वन् (प्रातिपदिक)
बप्सतःthe two (are) gnashing/chewing
बप्सतः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootबप्स् (धातु; तीव्र/आवृत्त-क्रिया ‘चबाना/कुत्सित-ध्वनि करना’ इत्यादि; वैदिक)
कृण्वतेthe two make, fashion
कृण्वते:
कर्तृ
TypeVerb
Rootकृ (कर॑णे)
धरुणम्a support, foundation
धरुणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधरुण (प्रातिपदिक; ‘आधार/धारण-स्थान’)
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौः)
इन्द्रेin/with Indra
इन्द्रे:
अधिकारण
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अग्ना(the two:) Agni (and companion deity in the dual context)
अग्ना:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
नमःobeisance, homage
नमः:
कर्म
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
स्वःthe heaven, the luminous world
स्वः:
अधिकारण
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)