Mantra 14
Sukta 8.72
Devata: Collective powers in the rite (Soma-streams, rays, or priestly energies) under Indraic governance
Samhita Patha (Devanagari)
ते जानत स्वमोक्यं सं वत्सासो न मातृभिः । मिथो नसन्त जामिभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
ते जा॑नत॒ स्वमो॒क्यं१॒॑ सं व॒त्सासो॒ न मा॒तृभि॑: । मि॒थो न॑सन्त जा॒मिभि॑: ॥
Transliteration
té jā́nata svám okyàṃ sáṃ vatsā́so ná mātṛ́bhiḥ | mithó násanta jā́mibhiḥ ||
Translation
They recognize their own home of being; like calves with their mothers they meet and unite—kin with kin—in mutuality.
Padapatha (Word Analysis)
ते । जा॒न॒त॒ । स्वम् । ओ॒क्य॑म् । सम् । व॒त्सासः॑ । न । मा॒तृऽभिः॑ । मि॒थः । न॒स॒न्त॒ । जा॒मिऽभिः॑ ॥ते । जानत । स्वम् । ओक्यम् । सम् । वत्सासः । न । मातृभिः । मिथः । नसन्त । जामिभिः ॥te | jānata | svam | okyam | sam | vatsāsaḥ | na | mātṛ-bhiḥ | mithaḥ | nasanta | jāmi-bhiḥ
Word by Word
तेthey
ते:
कर्तृ (वाक्यस्य कर्तृ-समूहः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जानतknew / recognized
जानत:
क्रिया (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (जानाति)
स्वम्their own
स्वम्:
कर्म (विशेष्यस्य कर्मत्वेन)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-विशेषण-प्रातिपदिक)
ओक्यम्home(-place), dwelling
ओक्यम्:
कर्म
TypeNoun (used adjectivally/nominal)
Rootओक्य (प्रातिपदिक; ओकस्/ओकः ‘घर, आवास’ इत्यर्थे)
सम्together, completely
सम्:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
वत्सासःcalves
वत्सासः:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ; ‘न’ इत्यनेन उपमा)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
नlike
न:
सम्बन्ध/उपमा
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
मातृभिःwith (their) mothers
मातृभिः:
करण/सह (सहभावः: ‘मातृभिः’ = with the mothers)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
मिथःmutually, with one another
मिथः:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootमिथस् (अव्यय)
नसन्तcame together / united
नसन्त:
क्रिया (द्वितीया मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√नस् (नसति ‘to approach/come together, unite’; वैदिक)
जामिभिःwith kinsmen, with kindred
जामिभिः:
करण/सह (सहभावः: with kinsmen/relations)
TypeNoun
Rootजामि (प्रातिपदिक; ‘सम्बन्धि/सजाति/कुटुम्ब’)