Mantra 12
Sukta 8.72
Devata: Mahī / the Vast (often Earth as vastness), within Indra-Soma hymn sequence
Samhita Patha (Devanagari)
गाव उपावतावतं मही यज्ञस्य रप्सुदा । उभा कर्णा हिरण्यया ॥
Samhita Patha (IAST)
गाव॒ उपा॑वताव॒तं म॒ही य॒ज्ञस्य॑ र॒प्सुदा॑ । उ॒भा कर्णा॑ हिर॒ण्यया॑ ॥
Transliteration
gā́va úpāvatāvatáṃ mahī́ yajñásya rapsu-dā́ | ubhā́ kárṇā hiraṇyáyā ||
Translation
The Cows—rays of illumination—come near to the depth; the Vast One, giver of delight to the sacrifice, has both ears of gold: she hears and receives the true call.
Padapatha (Word Analysis)
गावः॑ । उप॑ । अ॒व॒त॒ । अ॒व॒तम् । म॒ही इति॑ । य॒ज्ञस्य॑ । र॒प्सुदा॑ । उ॒भा । कर्णा॑ । हि॒र॒ण्यया॑ ॥गावः । उप । अवत । अवतम् । मही इति । यज्ञस्य । रप्सुदा । उभा । कर्णा । हिरण्यया ॥gāvaḥ | upa | avata | avatam | mahī iti | yajñasya | rapsudā | ubhā | karṇā | hiraṇyayā
Word by Word
गावःcows
गावः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
उपnear, towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
आवतावतम्the one possessing protection/help (protector)
आवतावतम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootआवतावत (प्रातिपदिक; ‘आवतावत्’)
महीthe great (one); greatness
मही:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
रप्सुदाgiver of ‘रप्सु’ (beauty/ornament/splendour)
रप्सुदा:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootरप्सु-दा (कृदन्त; दा √दा ‘to give’)
उभाboth
उभा:
विशेषण
TypeAdjective
Rootउभ (प्रातिपदिक ‘उभ’/‘उभय’)
कर्णाears
कर्णा:
कर्म
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
हिरण्ययाgolden
हिरण्यया:
विशेषण
TypeAdjective
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक)