Mantra 10
Sukta 8.72
Devata: Indra/Soma process (libation imagery)
Samhita Patha (Devanagari)
सिञ्चन्ति नमसावतमुच्चाचक्रं परिज्मानम् । नीचीनबारमक्षितम् ॥
Samhita Patha (IAST)
सि॒ञ्चन्ति॒ नम॑साव॒तमु॒च्चाच॑क्रं॒ परि॑ज्मानम् । नी॒चीन॑बार॒मक्षि॑तम् ॥
Transliteration
siñcánti námasā avatám uccā́cakraṃ pári-jmānam | nīcī́na-bāram ákṣitam ||
Translation
With reverent offering they pour into the deep vessel, the wide-circling and all-moving; it bears the load that descends, yet it does not perish.
Padapatha (Word Analysis)
सि॒ञ्चन्ति॑ । नम॑सा । अ॒व॒तम् । उ॒च्चाऽच॑क्रम् । परि॑ऽज्मानम् । नी॒चीन॑ऽबारम् । अक्षि॑तम् ॥सिञ्चन्ति । नमसा । अवतम् । उच्चाचक्रम् । परिज्मानम् । नीचीनबारम् । अक्षितम् ॥siñcanti | namasā | avatam | uccācakram | pari-jmānam | nīcīna-bāram | akṣitam
Word by Word
सिञ्चन्तिthey pour / they sprinkle
सिञ्चन्ति:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√सिच् (सिञ्च्) ‘to pour, sprinkle’
नमसावतम्the reverent one / the one with homage
नमसावतम्:
Karma (विशेषणरूपेण) / कर्मविशेषणम्
TypeAdjective
Rootनमस् + वत् (प्रातिपदिकम्: नमसावत् ‘having reverence/obeisance’)
उच्चाचक्रम्high-wheeled
उच्चाचक्रम्:
Karma (विशेषणरूपेण) / कर्मविशेषणम्
TypeAdjective
Rootउच्च + चक्र (प्रातिपदिकम्: उच्चाचक्र ‘high-wheeled / having a high wheel’)
परिज्मानम्the circling one / the circumrotating (one)
परिज्मानम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootपरि + ज्मन्/ज्मान (प्रातिपदिकम्: परिज्मान ‘going around, circumambient; (also) a circumrotating wheel/runner’)
नीचीनबारम्having a low support / low-propped
नीचीनबारम्:
Karma (विशेषणरूपेण) / कर्मविशेषणम्
TypeAdjective
Rootनीचीन + बार (प्रातिपदिकम्: नीचीनबार ‘having a low/descending support/prop’)
अक्षितम्unperishing / unharmed
अक्षितम्:
Karma (विशेषणरूपेण) / कर्मविशेषणम्
TypeAdjective (past participial formation used adjectivally)
Rootअ + √क्षि (क्षय/क्षि) → अक्षित (कृदन्त-प्रातिपदिकम् ‘unperishing, undecaying, uninjured’)