HomeRig VedaMandala 8Sukta 70Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 8.70

Devata: Indra

इन्द्रं तं शुम्भ पुरुहन्मन्नवसे यस्य द्विता विधर्तरि । हस्ताय वज्रः प्रति धायि दर्शतो महो दिवे न सूर्यः ॥

इन्द्रं॒ तं शु॑म्भ पुरुहन्म॒न्नव॑से॒ यस्य॑ द्वि॒ता वि॑ध॒र्तरि॑ । हस्ता॑य॒ वज्र॒: प्रति॑ धायि दर्श॒तो म॒हो दि॒वे न सूर्य॑: ॥

índraṁ táṁ śumbha puru-hanmann ávase yásya dvitā́ vi-dhártarī | hástāya vájraḥ práti dhāyi darśató mahó divé ná sū́ryaḥ ||

Adorn that Indra, O slayer of many foes, for our protection—he in whose two upholding hands the thunderbolt is set. He is visible, great, like the Sun in heaven: a manifest power of luminous might.

इन्द्र॑म् । तम् । शु॒म्भ॒ । पु॒रु॒ऽह॒न्म॒न् । अव॑से । यस्य॑ । द्वि॒ता । वि॒ऽध॒र्तरि॑ । हस्ता॑य । वज्रः॑ । प्रति॑ । धा॒यि॒ । द॒र्श॒तः । म॒हः । दि॒वे । न । सूर्यः॑ ॥इन्द्रम् । तम् । शुम्भ । पुरुहन्मन् । अवसे । यस्य । द्विता । विधर्तरि । हस्ताय । वज्रः । प्रति । धायि । दर्शतः । महः । दिवे । न । सूर्यः ॥indram | tam | śumbha | puru-hanman | avase | yasya | dvitā | vi-dhartari | hastāya | vajraḥ | prati | dhāyi | darśataḥ | mahaḥ | dive | na | sūryaḥ

इन्द्रम्Indra (as object of praise/invocation)
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तम्him (that one)
तम्:
कर्म (इन्द्रम्-विशेषण/अन्वय)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुम्भadorn / praise / make splendid!
शुम्भ:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootशुभ् (धातु) ‘शोभने/अलङ्कारे’
पुरुहन्मन्many-slayer (slayer of many)
पुरुहन्मन्:
कर्म (विशेषण)
TypeNoun (epithet)
Rootपुरु-हन्मन् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक) < पुरु ‘बहु’ + हन्मन् ‘हन्तृ/वधक-स्वभाव’
अवसेfor help / for protection
अवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक) ‘रक्षा/सहायता’
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्विताin two ways / doubly / on both sides
द्विता:
अधिकारण (काल/प्रकार-अर्थे)
TypeIndeclinable
Rootद्विता (अव्यय) < द्वि ‘two’
विधर्तरिin/with the supporter, the upholder
विधर्तरि:
अधिकारण
TypeNoun (agent)
Rootवि-धर्तृ (प्रातिपदिक) < धृ (धातु) ‘धारणे’
हस्तायto/for (his) hand
हस्ताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
वज्रःthe thunderbolt
वज्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards / in return / against
प्रति:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
धायिwas placed / was set
धायि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘धारणे/स्थापने’
दर्शतःof the splendid/visible one
दर्शतः:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootदर्शत (प्रातिपदिक) < दृश् ‘दर्शने’ (कृदन्त-विशेषण)
महोgreat (one)/greatness
महो:
(उपमान/विशेष्य-सम्बन्ध; अन्वयेन)
TypeAdjective/Noun
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
दिवेfor heaven / to the sky
दिवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
like
:
(उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्तृ/उपमान (उपमेय-तुलना)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)