Mantra 13
Sukta 8.70
Devata: Indra (context of the sukta), with mention of human patron figures (Bhoja, Śara)
Samhita Patha (Devanagari)
सखायः क्रतुमिच्छत कथा राधाम शरस्य । उपस्तुतिं भोजः सूरिर्यो अह्रयः ॥
Samhita Patha (IAST)
सखा॑य॒: क्रतु॑मिच्छत क॒था रा॑धाम श॒रस्य॑ । उप॑स्तुतिं भो॒जः सू॒रिर्यो अह्र॑यः ॥
Transliteration
sákhāyaḥ krátum icchata kathā́ rādhāma śarásya | upástutiṃ bhojáḥ sūrír yó áhrayaḥ ||
Translation
O comrades, seek the will and the shaping intention: how shall we attain the fulfillment of Śara? (Bring) the near-praise—Bhoja, the illumined patron, who is not slack.
Padapatha (Word Analysis)
सखा॑यः । क्रतु॑म् । इ॒च्छ॒त॒ । क॒था । रा॒धा॒म॒ । श॒रस्य॑ । उप॑ऽस्तुतिम् । भो॒जः । सू॒रिः । यः । अह्र॑यः ॥सखायः । क्रतुम् । इच्छत । कथा । राधाम । शरस्य । उपस्तुतिम् । भोजः । सूरिः । यः । अह्रयः ॥sakhāyaḥ | kratum | icchata | kathā | rādhāma | śarasya | upa-stutim | bhojaḥ | sūriḥ | yaḥ | ahrayaḥ
Word by Word
सखायःfriends, companions
सखायः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
क्रतुम्resolve, will, plan (ritual/mental power)
क्रतुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
इच्छतthey desired, sought
इच्छत:
(क्रियापद)
TypeVerb
Rootइष् (इच्छति) धातु
कथाhow? in what way?
कथा:
(प्रश्न/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथा (अव्यय/प्रातिपदिक)
राधामbounty, favor, gift
राधाम:
कर्म
TypeNoun
Rootराधा (प्रातिपदिक)
शरस्यof the reed/thicket (śaras-); of the marshy reed-bed
शरस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootशरस् (प्रातिपदिक)
उपस्तुतिम्praise, hymn of approach
उपस्तुतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउपस्तुति (प्रातिपदिक)
भोजःthe bountiful one; patron/giver
भोजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभोज (प्रातिपदिक)
सूरिःpatron, benefactor, noble giver
सूरिः:
कर्तृ (भोजः इति समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ (सम्बन्धक)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अह्रयःunfailing, not sluggish; prompt/undaunted
अह्रयः:
कर्तृ (यः इति विशेषण)
TypeAdjective
Rootअह्रय (प्रातिपदिक)