Mantra 34
Sukta 8.7
Rishi: Kaṇva lineage (Mandala 8 context; exact rishi not specified here)
Devata: Maruts
Chandas: Tr̥ṣṭubh (explicitly referenced; verse likely in Tr̥ṣṭubh)
Samhita Patha (Devanagari)
गिरयश्चिन्नि जिहते पर्शानासो मन्यमानाः । पर्वताश्चिन्नि येमिरे ॥
Samhita Patha (IAST)
गि॒रय॑श्चि॒न्नि जि॑हते॒ पर्शा॑नासो॒ मन्य॑मानाः । पर्व॑ताश्चि॒न्नि ये॑मिरे ॥
Transliteration
giráyaś cid ní jihate párśānāso mányamānāḥ | párvatāś cid ní yemire ||
Translation
Even the inner ‘hills’ yield and are made to sink down; the resisting masses, imagining themselves firm, give way. Even the ‘mountains’ are constrained and held back—when the divine Force presses upon the obstruction.
Padapatha (Word Analysis)
गि॒रयः॑ । चि॒त् । नि । जि॒ह॒ते॒ । पर्शा॑नासः । मन्य॑मानाः । पर्व॑ताः । चि॒त् । नि । ये॒मि॒रे॒ ॥गिरयः । चित् । नि । जिहते । पर्शानासः । मन्यमानाः । पर्वताः । चित् । नि । येमिरे ॥girayaḥ | cit | ni | jihate | parśānāsaḥ | manyamānāḥ | parvatāḥ | cit | ni | yemi re
Word by Word
गिरयःmountains
गिरयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगिरि-
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
निdown, away
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
जिहतेthey are driven off / they recoil
जिहते:
—
TypeVerb
Rootहन् (√हन्) → जिहते (वेदिक आत्मनेपद)
पर्शानासः(their) ribs/sides (flanks)
पर्शानासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपर्शान-
मन्यमानाःthinking, deeming (themselves)
मन्यमानाः:
कर्तृ
TypeParticiple (Adjective)
Root√मन् (मन्य) + शानच् (वर्तमान कृदन्त)
पर्वताःmountains
पर्वताः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपर्वत-
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
निdown, away
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
येमिरेthey have been restrained / they have yielded
येमिरे:
—
TypeVerb
Root√यम् (येमिरे; वेदिक परस्मैपद/आत्मनेपद-रूप)