Mantra 21
Sukta 8.7
Rishi: Kāṇva
Devata: Maruts/ordered host (śardha) in relation to Ṛta; possibly Indra-Marut complex
Chandas: Triṣṭubh (probable; not fully verifiable from excerpt alone)
Samhita Patha (Devanagari)
नहि ष्म यद्ध वः पुरा स्तोमेभिर्वृक्तबर्हिषः । शर्धाँ ऋतस्य जिन्वथ ॥
Samhita Patha (IAST)
न॒हि ष्म॒ यद्ध॑ वः पु॒रा स्तोमे॑भिर्वृक्तबर्हिषः । शर्धाँ॑ ऋ॒तस्य॒ जिन्व॑थ ॥
Transliteration
náhi ṣmá yád dha vaḥ purā́ stómebhir vṛktabarhiṣaḥ | śárdhāṃ ṛtásya jínvatha ||
Translation
For never was it otherwise for you before, O strewers of the sacred seat: by hymns you quicken the host of Ṛta—by the word you feed the ordered powers into activity.
Padapatha (Word Analysis)
न॒हि । स्म॒ । यत् । ह॒ । वः॒ । पु॒रा । स्तोमे॑भिः । वृ॒क्त॒ऽब॒र्हि॒षः॒ । शर्धा॑न् । ऋ॒तस्य॑ । जिन्व॑थ ॥नहि । स्म । यत् । ह । वः । पुरा । स्तोमेभिः । वृक्तबर्हिषः । शर्धान् । ऋतस्य । जिन्वथ ॥nahi | sma | yat | ha | vaḥ | purā | stomebhiḥ | vṛkta-barhiṣaḥ | śardhān | ṛtasya | jinvatha
Word by Word
नहिnot, indeed (emphatic negation)
नहि:
—
TypeIndeclinable
Rootनहि (न + हि)
ष्मindeed, surely (emphatic particle)
ष्म:
—
TypeIndeclinable
Rootष्म
यत्that which / what
यत्:
—
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हindeed, for
ह:
—
TypeIndeclinable
Rootह
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुराformerly, before
पुरा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा
स्तोमेभिःwith praises / hymns
स्तोमेभिः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
वृक्तबर्हिषः(you) whose sacrificial grass is trimmed/spread
वृक्तबर्हिषः:
कर्तृ (वर्ण्य-समूहः)
TypeAdjective (epithet)
Rootवृक्त-बर्हिस् (समासः; वृक्त = √वृज्/वृञ्ज् ‘to cut/trim’ (PPP) + बर्हिस् ‘sacrificial grass’)
शर्धान्troops, hosts
शर्धान्:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्ध (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
जिन्वथyou impel / you enliven / you strengthen
जिन्वथ:
क्रिया
TypeVerb
Root√जिव्/√जिन्व् (जिन्वति ‘to set in motion, enliven, impel, strengthen’)