Mantra 19
Sukta 8.7
Rishi: Kāṇva
Devata: Maruts/Indra-associated host (addressed as sudānavo; context suggests collective powers receiving/increasing offerings)
Chandas: Triṣṭubh (probable; not fully verifiable from excerpt alone)
Samhita Patha (Devanagari)
इमा उ वः सुदानवो घृतं न पिप्युषीरिषः । वर्धान्काण्वस्य मन्मभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
इ॒मा उ॑ वः सुदानवो घृ॒तं न पि॒प्युषी॒रिष॑: । वर्धा॑न्का॒ण्वस्य॒ मन्म॑भिः ॥
Transliteration
imā́ u vaḥ sudānavo ghṛtáṃ ná pípyuṣīr íṣaḥ | várdhān kāṇvásya mánmabhiḥ ||
Translation
These your nourishing streams, O good-givers, like clarified sweetness, have grown full—strengthened by the inspired formulations of the Kaṇva: may the inner offerings increase into rich sustenance.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒माः । ऊँ॒म् । वः॒ । सु॒ऽदा॒न॒वः॒ । घृ॒तम् । न । पि॒ष्युषीः॑ । इषः॑ । वर्धा॑न् । का॒ण्वस्य॑ । मन्म॑ऽभिः ॥इमाः । ऊँम् । वः । सुदानवः । घृतम् । न । पिष्युषीः । इषः । वर्धान् । काण्वस्य । मन्मभिः ॥imāḥ | oṃm | vaḥ | su-dānavaḥ | ghṛtam | na | piṣyuṣīḥ | iṣaḥ | vardhān | kāṇvasya | manma-bhiḥ
Word by Word
इमाःthese (f.)
इमाः:
कर्तृ (स्तुत्यः/प्रस्तुत-वस्तु) / विषय
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → इमा-
उindeed, surely
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
वःfor you / your
वः:
सम्प्रदान (for you) / सम्बन्ध (your) (प्रसङ्गानुसार)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) → वः
सुदानवःO generous ones
सुदानवः:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootसु-दानु (प्रातिपदिक); दानु ‘दान/उदारता’
घृतम्ghee, clarified butter
घृतम्:
कर्म (उपमेय/उपमान-प्रयोगे) / विषय
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
पिप्युषीःswelling, full, abounding
पिप्युषीः:
कर्तृ/विशेषण (इमाः … पिप्युषीः) / विषय
TypeParticiple (Adjective)
Root√प्याय्/पि (वृद्धौ/पूरणे) → पिप्युषी (परिपूर्णा)
ऋषःseers (ṛṣis)
ऋषः:
कर्तृ/विषय (स्तुत्याः/प्रस्तुताः) — ‘ऋषयः’
TypeNoun
Rootऋष (प्रातिपदिक) ‘ऋषि/ऋष’ (वैदिक)
वर्धान्increases, strengthenings
वर्धान्:
कर्म (what is increased/strengthened) / उद्देश्य
TypeNoun/Adjective (kṛdanta-derived)
Root√वृध् (वर्धने) → वर्धान (कृदन्त/नाम) ‘वर्धक/वृद्धि’
काण्वस्यof Kāṇva
काण्वस्य:
सम्बन्ध (of Kāṇva)
TypeNoun (proper/lineage)
Rootकाण्व (प्रातिपदिक; कण्व-गोत्र/काण्व)
मन्मभिःwith hymns / with inspired thoughts
मन्मभिः:
करण (by/with hymns, thoughts)
TypeNoun
Rootमन्मन् (प्रातिपदिक) ‘मनस्-प्रेरित स्तोत्र/विचार’