HomeRig VedaMandala 8Sukta 68Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 8.68

Rishi: Priyamedha
Devata: Indra
Chandas: Virāḍ-anuṣṭubh

तंतमिद्राधसे मह इन्द्रं चोदामि पीतये । यः पूर्व्यामनुष्टुतिमीशे कृष्टीनां नृतुः ॥

तंत॒मिद्राध॑से म॒ह इन्द्रं॑ चोदामि पी॒तये॑ । यः पू॒र्व्यामनु॑ष्टुति॒मीशे॑ कृष्टी॒नां नृ॒तुः ॥

taṃ-tám id rā́dhase mahá índraṃ codāmi pītáye | yáḥ pū́rvyām anu-stutím ī́śe kṛṣṭīnā́ṃ nṛtúḥ ||

That Indra, for the great plenitude, I urge forward for the drinking of delight; he who, the leader of men, rules the ancient following praise of the peoples.

तम्ऽत॑म् । इत् । राध॑से । म॒हे । इन्द्र॑म् । चो॒दा॒मि॒ । पी॒तये॑ । यः । पू॒र्व्याम् । अनु॑ऽस्तुतिम् । ईशे॑ । कृ॒ष्टी॒नाम् । नृ॒तुः ॥तम्तम् । इत् । राधसे । महे । इन्द्रम् । चोदामि । पीतये । यः । पूर्व्याम् । अनुस्तुतिम् । ईशे । कृष्टीनाम् । नृतुः ॥tam-tam | it | rādhase | mahe | indram | codāmi | pītaye | yaḥ | pūrvyām | anu-stut im | īśe | kṛṣṭīnām | nṛtuḥ

तम्him
तम्:
कर्म (चोदामि इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तम्that very (him)
तम्:
कर्म (चोदामि इत्यस्य; पुनरुक्त्या विशेषणम्)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इद्indeed, just
इद्:
— (निपातः; एव/खलु-अर्थे बलवर्धकः)
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
राधसेfor bounty, for generosity
राधसे:
सम्प्रदान (उद्देश्य/हितार्थः)
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
महेto the great (one)
महे:
सम्प्रदान (राधसे इत्यस्य सह; ‘महते’ = ‘महान् इन्द्रः’)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (चोदामि इत्यस्य)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
and
:
— (समुच्चयः)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चोदामिI impel, I urge
चोदामि:
क्रिया (कर्तृ = अहम्)
TypeVerb
Rootचुद् (धातु; प्रेरणे)
पीतयेfor drinking
पीतये:
सम्प्रदान/प्रयोजन (पीतये = पानार्थम्)
TypeNoun
Rootपीति (प्रातिपदिक; √पा ‘पाने’ से भाव/कृदन्त-निर्मित)
यःwho
यः:
कर्तृ (ईशे इत्यस्य)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पूर्व्याम्former, ancient
पूर्व्याम्:
कर्म (अनुष्टुतिम्/स्तुतिम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक; ‘पूर्व’ से) / पूर्वा (स्त्री)
अनुष्टुतिम्praise, hymn of laudation
अनुष्टुतिम्:
कर्म (ईशे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअनुष्टुति (प्रातिपदिक; अनु+√स्तु ‘स्तुतौ’ से)
ईशेrules, has power over
ईशे:
क्रिया (कर्तृ = यः)
TypeVerb
Rootईश् (धातु; ऐश्वर्ये/ईश्वरे)
कृष्टीनाम्of the peoples, of the communities
कृष्टीनाम्:
सम्बन्ध (नृतुः इत्यस्य; ‘of the peoples’)
TypeNoun
Rootकृष्टि (प्रातिपदिक)
नृतुःleader of men, champion
नृतुः:
कर्तृ-विशेषण (यः = नृतुः)
TypeNoun
Rootनृतु (प्रातिपदिक)