Mantra 3
Sukta 8.68
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
यस्य ते महिना महः परि ज्मायन्तमीयतुः । हस्ता वज्रं हिरण्ययम् ॥
Samhita Patha (IAST)
यस्य॑ ते महि॒ना म॒हः परि॑ ज्मा॒यन्त॑मी॒यतु॑: । हस्ता॒ वज्रं॑ हिर॒ण्यय॑म् ॥
Transliteration
yásya te mahinā́ máhaḥ pári jmāyántam īyátuḥ | hástā vájraṁ hiraṇyáyam ||
Translation
By whose greatness your mighty glory moves around, advancing—(you) whose hands go forth bearing the golden thunderbolt: the luminous instrument of victorious force.
Padapatha (Word Analysis)
यस्य॑ । ते॒ । म॒हि॒ना । म॒हः । परि॑ । ज्मा॒यन्त॑म् । ई॒यतुः॑ । हस्ता॑ । वज्र॑म् । हि॒र॒ण्यय॑म् ॥यस्य । ते । महिना । महः । परि । ज्मायन्तम् । ईयतुः । हस्ता । वज्रम् । हिरण्ययम् ॥yasya | te | mahinā | mahaḥ | pari | jmāyantam | īyatuḥ | hastā | vajram | hiraṇyayam
Word by Word
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / thy
ते:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महिनाby (your) greatness, might
महिना:
करण (Instrumental: by/through)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
महिgreatly, mightily
महि:
—
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय/निपात; intensifier)
महत्the great (deed/force)
महत्:
कर्तृ/विषय (subject of the verb)
TypeAdjective
Rootमहत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
परिaround, all around
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
ज्मायन्तम्moving/going about, roaming
ज्मायन्तम्:
कर्म (object)
TypeParticiple (Adjective)
Rootज्मायन्त् (प्रातिपदिक; present participle)
ईयतुःthey two went / have gone
ईयतुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु) + य (विकरण) → ईयतुः
हस्ता(two) hands
हस्ता:
कर्तृ (subject: the two hands)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
वज्रम्the thunderbolt
वज्रम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
हिरण्ययम्golden
हिरण्ययम्:
कर्म (qualifier of the object)
TypeAdjective
Rootहिरण्यय (विशेषण-प्रातिपदिक)