Mantra 18
Sukta 8.67
Devata: Ādityas; Aditi explicitly
Samhita Patha (Devanagari)
तत्सु नो नव्यं सन्यस आदित्या यन्मुमोचति । बन्धाद्बद्धमिवादिते ॥
Samhita Patha (IAST)
तत्सु नो॒ नव्यं॒ सन्य॑स॒ आदि॑त्या॒ यन्मुमो॑चति । ब॒न्धाद्ब॒द्धमि॑वादिते ॥
Transliteration
tát su no návyaṁ sányasa ādityā yán mumócati | bandhā́d baddhám ivā́dite ||
Translation
That is for us the ever-new attainment, O Ādityas: that you release, O Aditi, the bound being from its bondage—as one unfastens what is tied.
Padapatha (Word Analysis)
तत् । सु । नः॒ । नव्य॑म् । सन्य॑से । आदि॑त्याः । यत् । मुमो॑चति । ब॒न्धात् । ब॒द्धम्ऽइ॑व । अ॒दि॒ते॒ ॥तत् । सु । नः । नव्यम् । सन्यसे । आदित्याः । यत् । मुमोचति । बन्धात् । बद्धम्इव । अदिते ॥tat | su | naḥ | navyam | sanyase | ādityāḥ | yat | mumocati | bandhāt | baddham-iva | adite
Word by Word
तत्that (this deed/that thing)
तत्:
Karma (यत्-वाक्यस्य कर्म/विषयः) अथवा सम्बन्धसूचक
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुwell, indeed
सु:
—
TypeIndeclinable
Rootसु (निपात/उपसर्ग)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (Genitive: ‘of us/for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
नव्यम्new, fresh
नव्यम्:
Karma (तत् इत्यस्य विशेषणम्) अथवा विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootनव्य (विशेषण-प्रातिपदिक) < नव (नवीन)
सन्यसेI strive/endeavour, I set about
सन्यसे:
Kartā (वक्ता ‘अहम्’)
TypeVerb
Rootसन् + यस् (धातु: यस् ‘यत्न/प्रयत्न/उद्यम’), उपसर्ग: सन्/सम्- (वेदिक रूप)
आदित्याःO Ādityas
आदित्याः:
सम्प्रदान/सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक) < अदिति
यत्which, what
यत्:
Karma/विषयः (यत्-उपवाक्यस्य)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम)
मुमोचतिreleases, sets free
मुमोचति:
Kartā (अदिते/आदित्य-देवता) + Karma (बद्धम्)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु: मुच् ‘मोचन/विमोचन’)
बन्धात्from the bond, from bondage
बन्धात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootबन्ध (प्रातिपदिक) < √बन्ध् ‘बंधन’
बद्धम्bound, fettered
बद्धम्:
Karma (मुमोचति इत्यस्य कर्म) तथा विशेष्य (तत्/यत्)
TypeParticiple (adjectival)
Root√बन्ध् → बद्ध (कृदन्त, भूतकृत)
इवlike, as if
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
अदितेO Aditi
अदिते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)