Mantra 10
Sukta 8.65
Devata: Indra (Maghavan)
Samhita Patha (Devanagari)
दाता मे पृषतीनां राजा हिरण्यवीनाम् । मा देवा मघवा रिषत् ॥
Samhita Patha (IAST)
दा॒ता मे॒ पृष॑तीनां॒ राजा॑ हिरण्य॒वीना॑म् । मा दे॑वा म॒घवा॑ रिषत् ॥
Transliteration
dātā́ me pṛ́ṣatīnām rājā hiraṇya-vī́nām | mā́ devā maghávā riṣat ||
Translation
A giver to me of the dappled herds, a king of the golden treasures—may the bountiful one not be harmed by the gods; may the power of plenitude remain intact and victorious in our work.
Padapatha (Word Analysis)
दा॒ता । मे॒ । पृष॑तीनाम् । राजा॑ । हि॒र॒ण्य॒ऽवीना॑म् । मा । दे॒वाः॒ । म॒घऽवा॑ । रि॒ष॒त् ॥दाता । मे । पृषतीनाम् । राजा । हिरण्यवीनाम् । मा । देवाः । मघवा । रिषत् ॥dātā | me | pṛṣatīnām | rājā | hiraṇya-vīnām | mā | devāḥ | magha-vā | riṣat
Word by Word
दातृgiver, bestower
दातृ:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदातृ- (प्रातिपदिक; √दा ‘देने’ से कर्तृ-प्रत्यय -तृ)
मेof me, my
मे:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
पृषतीनाम्of the speckled (cows/does)
पृषतीनाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootपृषती- (स्त्री; ‘चित्ती/धब्बेदार (गाय/हरिणी)’)
राजाking
राजा:
कर्तृ (समनाधिकरण/विशेष्य-विशेषण: दातृ के साथ)
TypeNoun
Rootराजन्- (प्रातिपदिक)
हिरण्यवीनााम्of those having gold (gold-adorned)
हिरण्यवीनााम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective (used substantively)
Rootहिरण्यवीन- (बहुव्रीहि/तत्पुरुष; हिरण्य ‘gold’ + वीन ‘युक्त/सम्पन्न’)
माdo not, may not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
देवाO gods
देवा:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव-
मघवाthe bountiful one (Indra)
मघवा:
कर्तृ
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन्- (इन्द्र का विशेषण/नाम)
रिषत्may (he) harm / injure
रिषत्:
क्रिया (कर्तृ: मघवा)
TypeVerb
Root√रिष् (हिंसायाम्/क्षतौ ‘to harm, injure’)