Mantra 3
Sukta 8.64
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमीशिषे सुतानामिन्द्र त्वमसुतानाम् । त्वं राजा जनानाम् ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वमी॑शिषे सु॒ताना॒मिन्द्र॒ त्वमसु॑तानाम् । त्वं राजा॒ जना॑नाम् ॥
Transliteration
tvám ī́śiṣe sutā́nām índra tvám ásutānām | tváṁ rājā́ jánānām ||
Translation
Thou rulest, O Indra, over those who have pressed the Soma and over those who have not pressed; thou art the king of the peoples—sovereign of every state of the human being.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । ई॒शि॒षे॒ । सु॒ताना॑म् । इ॒न्द्र॒ । त्वम् । असु॑तानाम् । त्वम् । राजा॑ । जना॑नाम् ॥त्वम् । ईशिषे । सुतानाम् । इन्द्र । त्वम् । असुतानाम् । त्वम् । राजा । जनानाम् ॥tvam | īśiṣe | sutānām | indra | tvam | asutānām | tvam | rājā | janānām
Word by Word
त्वम्thou, you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईशिषेyou rule / you are lord
ईशिषे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootईश् (धातु) ‘to rule, be master’
सुतानाम्of the pressed (Soma-draughts)
सुतानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सु ‘to press (Soma)’ → सुत ‘pressed (Soma)’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
असुतानाम्of the unpressed (Soma-draughts)
असुतानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootअसुत (नञ्-समास; अ- + सुत) ‘unpressed (Soma)’
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
राजाking
राजा:
कर्तृ-समनाधिकरण (विशेष्य/विधेय-भावः)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
जनानाम्of peoples / of men
जनानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)