Mantra 2
Sukta 8.64
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
पदा पणीँरराधसो नि बाधस्व महाँ असि । नहि त्वा कश्चन प्रति ॥
Samhita Patha (IAST)
प॒दा प॒णीँर॑रा॒धसो॒ नि बा॑धस्व म॒हाँ अ॑सि । न॒हि त्वा॒ कश्च॒न प्रति॑ ॥
Transliteration
padā́ paṇī́ṁr arā́dhaso ní bādhasva mahā́ṁ asi | náhi tvā́ káś caná práti ||
Translation
With thy step drive down the Paṇis, the deniers of plenitude; for thou art vast. None at all can stand against thee.
Padapatha (Word Analysis)
प॒दा । प॒णी॑न् । अ॒रा॒धसः॑ । नि । बा॒ध॒स्व॒ । म॒हान् । अ॒सि॒ । न॒हि । त्वा॒ । कः । च॒न । प्रति॑ ॥पदा । पणीन् । अराधसः । नि । बाधस्व । महान् । असि । नहि । त्वा । कः । चन । प्रति ॥padā | paṇīn | arādhasaḥ | ni | bādhasva | mahān | asi | nahi | tvā | kaḥ | cana | prati
Word by Word
पदाwith the foot/step
पदा:
करण
TypeNoun
Rootपद् (प्रातिपदिक: पद-)
पणीन्the Paṇis (niggardly demons/hoarders)
पणीन्:
कर्म
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक)
अराधसःunhelpful, ungenerous
अराधसः:
कर्म
TypeAdjective
Rootअ-राधस् (प्रातिपदिक; नकारार्थक उपसर्ग अ- + राधस् ‘उपकार/दान/अनुग्रह’)
निdown, away (intensifying)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/निपात)
बाधस्वdrive away!, repel!
बाधस्व:
(आज्ञा) क्रिया
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
महान्great
महान्:
कर्तृ (असि इत्यस्य कर्ता/विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
नहिfor/indeed not; surely not
नहि:
—
TypeIndeclinable
Rootनहि (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
कश्चनanyone (at all)
कश्चन:
कर्तृ
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चन (निपात)
प्रतिagainst, in opposition to
प्रति:
—
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)